Kategoria: Malta

Malta cz.8 – Jak dostać się na Gozo, co zwiedzić oraz czemu warto sprawdzać informacje?

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis zamyka naszą serię dotyczącą 9-ciu dni spędzonych na Malcie. Możesz czytać go oddzielnie, ale zapoznanie się z poprzednimi częściami na pewno wzbogaci Cię w wartościową wiedzę i pomoże przygotować się do samodzielnego wyjazdu. Dziś będę pisać wyłącznie o Gozo, czyli wyspie należącej do Malty – transporcie, zabytkach i wszelkich ciekawostkach popartych zdjęciami. Zapraszam na:

Gozo – Transport

Chcąc dostać się na Gozo z głównej części Malty, pierw musimy udać się do Cirkewwa Ferry Terminal, skąd odpływa prom. Na miejsce dojeżdża kilka linii autobusowych, no i oczywiście możemy pojechać też wypożyczonym samochodem, jeśli ktoś skorzystał z tej opcji. Niezależnie od powziętej decyzji, musimy uiścić tę samą opłatę, czyli 2,5 € łącznie w obie strony. Robimy to jednak dopiero opuszczając wyspę, dzięki czemu oszczędzamy nieco czasu i nie musimy dwa razy szukać kas. Całkiem dobrze pomyślane rozwiązanie, bo wiadomo, że każdy kiedyś przypłynie z powrotem – raczej mało będzie śmiałków, którzy udadzą się wpław na Maltę razem z meduzami i resztą wodnych stworzeń.

Prom odpływa bardzo często, średnio co pół godziny w dzień, w nocy co godzinę lub 45 minut. Na pokład najpierw wjeżdżają samochody i jest to o tyle wygodne, że nigdy nie trzeba manewrować tyłem, co zdarza się w przypadku niektórych portów, bo wyjazd znajduje się z obu stron promu. Dzięki temu nie musi on wykonywać tylu manewrów przy dobijaniu do brzegu i wszyscy są szczęśliwi. Ludzie wchodzą na samym końcu dokładnie tą samą drogą co pojazdy i przechodzą na pokład wyżej. Cały czas musimy mieć założoną maseczkę, przynajmniej na wejściu, bo później większość pasażerów siadała z dala od siebie i je zdejmowała. Rejs nie jest specjalnie długi, trwa około 20 minut. Za pierwszym razem jest fascynująco, bo zwiedzamy pokład, oglądamy widoki, ale każdy kolejny dość mocno się dłuży; zwłaszcza nocą, gdy zaczyna być chłodno od wiejącego wiatru, nie zdążyłeś doschnąć po kąpieli i poza światłami nie widać nic więcej.

W przypadku Gozo, przyznaję, własne auto jest na wagę złota. Oczywiście możemy sobie bez niego poradzić i absolutnie nie opłaca się wypożyczać go na jeden dzień, ale… komunikacja miejska pozostawia wiele do życzenia. Dobrze, że możemy wykorzystywać miejskie karty Tallinja Explore, o których pisałam TUTAJ, a nie dodatkowo płacić za bilety, ale to chyba jedyna zaleta. Linii autobusowych jest mało i czasami, zależnie od tego, gdzie się udamy, musimy czekać na transport przez dobrą godzinę. Nie ma też często połączeń bezpośrednich tam, gdzie chcemy się dostać, więc konieczne jest przejście przynajmniej pół godziny na pieszo lub decydowanie się na przesiadki, które zazwyczaj są zupełnie niezsynchronizowane. Wracając z północy Gozo do naszego apartamentu niemalże na samej północy Malty, zajmowało nam to około 2,5 godziny. Jazda autobusem – czekanie – przesiadka na drugi autobus – czekanie – płynięcie promem – czekanie – przesiadka na autobus – pójście do domu. Spokojnie traciliśmy ponad godzinę na nic nierobieniu, a mimo tego na Gozo pojawiliśmy się dwa razy. Wydaje mi się, że to taka optymalna ilość, żeby pozwiedzać i wykąpać się w nietrywialnym miejscu.

Gozo – Zwiedzanie

Wychodząc na ulicę, dostrzegamy pełno kościołów i kopuł na horyzoncie. Część z nich mieliśmy na swojej liście podróżniczej, więc sprawdziliśmy, jak się do nich dostać, natomiast resztę odwiedzaliśmy na zasadzie wsiadania w autobus i wysiadania z niego wtedy, gdy wydaje nam się, że zabytek jest najbliżej. Wysepka jest na tyle niewielka, że nie wychodzi to nawet najgorzej.

Pierwszy w kolejności był Ghajnsielem Parish Church, który okazał się najładniejszy ze wszystkich widzianych do tej pory, mimo trwających prac remontowych. Piękny, wysoki kościół otoczony palmami i rozciągającymi się wokół ogrodami.

Warto przejść się też po samej okolicy, bo Gozo to naprawdę zadbana i ozdobna wyspa (przynajmniej w większości miejsc). Wydawało nam się, że spora część dzielnic jest raczej bogatsza, na fasadach większości domów znajdowały się na przykład różnorodne rzeźby. Większość z nich była jednak dosyć szpetna i niespecjalnie realistyczna. Każdy balkonik miał mnóstwo dekoracji, zakręcane kolumny, a wszystko to uzupełniały rozkwitające rośliny. Bardzo ładny widok.

Na Gozo znajduje się również miasto Rabat (inaczej zwane Victorią), czyli miasto o dokładnie takiej samej nazwie jak to na głównej wyspie Malty. Wysiadając tam, jako pierwszy naszym oczom ukazuje się park i bardzo ciekawa rzeźba dziewczynki biegnącej za ptakami. Co niestety psuje scenerię, to mnóstwo śmieci – papierów, siatek, plastikowych kubków i butelek. Mimo tego ludzie zbierają się tu tłumnie całymi grupami i bez wątpienia jest to jedno z bardziej znanych miejsc na spotkania towarzyskie.

Na miejscu udaliśmy się na cytadelę (Cittadella), gdzie wstęp kosztuje 5 €. Panie w kasie są jednakże tak zagadane, że nie zdziwiłoby mnie, jakby dało się koło nich przejść za darmo, chociaż to nieładnie. 😉 Budowla została wstępnie wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a jej mury wstępnie pełniły funkcję obronną przed piratami napadającymi miasto, by zdobyć niewolników. W środku oprócz licznych kościołów i kaplic możemy zobaczyć również budynek sądów, starego więzienia czy muzeum archeologii lub folkloru. Wybór jest duży, a to, co urzeka najbardziej, to przede wszystkim spacer po murach i widok na panoramę miasta. Istotnym elementem do zobaczenia jest również Katedra Wniebowzięcia NMP, gdzie przed wejściem znajdują się dwa pomniki – Jana Pawła II oraz ojca Pio.

Obiektami, których z różnych względów nie odwiedziliśmy, a które Wam polecamy do wpisania na listy podróżnicze, są na pewno Salt Pans, czyli pola solne znajdujące się na północy wyspy. Możecie je znaleźć również w wielu miejscach na głównej Malcie, dlatego my odpuściliśmy, ale ponoć widoki są piękne, zwłaszcza o wschodzie i zachodzie słońca. Więcej o nich rozpisywałam się TUTAJ.

Drugą taką atrakcją jest Ninu’s Cave – nigdy nie potrafiliśmy wstrzelić się w godziny otwarcia i dobrze trafić na autobus. To dość ciekawa rozrywka, raczej nietypowa jak na Maltę. Możemy bowiem zobaczyć jaskinie, gdzie wszystkie formacje typu stalagmity, stalagnaty powstały z wapienia koralowego. Niektóre z nich są ponoć półprzezroczyste. Zwiedzamy tak naprawdę tylko jedną dużą komorę, sztucznie oświetloną, ale patrząc po zdjęciach, jest raczej warta zobaczenia. Dajcie znać, jeśli się Wam uda i podzielcie się opinią zwłaszcza w kwestii ceny – tej nie dałam rady znaleźć w internecie.

Trzecia atrakcja to stara przepompownia Imgarr ix-Xini Pumping Station – tam z kolei odstraszył nas upał i bardzo długie podejście. Atrakcja znajduje się na południu Gozo i możemy podjechać do niej autobusem, ale tylko kawałek. Przed nami 2 km zapewne niezbyt przyjemnej drogi w upale, a po naszych przygodach z Dwellingami nie mieliśmy ochotę na powtórkę z rozrywki. Tu również proszę o krótki komentarz z Waszej strony.

Fenomen Lazurowego Okna

Z czego ja najbardziej zapamiętałam Gozo? Przede wszystkim z Lazurowego Okna, czyli ogromnej, naturalnej formacji skalnej, przez którą mogliśmy oglądać morze. Stała się tłem dla takich produkcji filmowych jak Gra o Tron czy Hrabia Monte Christo. Nie wiem, czy wiecie, ale ta atrakcja widnieje na wszystkich plakatach reklamujących wyspę, jest wystrojem niejednej restauracji i niemalże jako pierwsza pojawia się na mapkach Google. Pojechaliśmy więc zobaczyć, o co tyle zachodu, nastawiliśmy nawet nawigację i nic. Idziemy, idziemy, a śladu nie widać. W końcu natrafiliśmy na foodtruck i pytamy mężczyznę, który ma za sobą plakat z Lazurowym Oknem, czy wie, w którym kierunku mamy iść. On za to patrzy na nas, pokazuje za swoje plecy i mówi: „To? A to runęło już ze trzy lata temu!”

I rzeczywiście, dopiero w tamtym momencie sprawdziliśmy informacje na ten temat. Generalnie nie wpadliśmy na to wcześniej, bo przecież ani nie trzeba na to biletów, ani obiekt się nie zamyka. Przyjęliśmy za pewnik, że skoro obiekt jest taki rozsławiony, to na pewno będzie istnieć! W tym wypadku zdziwiło mnie jednak, jak Maltańczycy potrafili rozkręcić turystykę i reklamę wokół czegoś, czego tak naprawdę nie ma, a z drugiej strony nie wykorzystują zasobów, które wystarczyłoby nieco odnowić i rozsławić, by stały się symbolem wyspy, o czym wspominałam już w przypadku TEGO wpisu o Selmun Palace. Naprawdę niewiarygodne.

Ciekawostką jest to, że powstały nawet plany odbudowy Lazurowego Okna przez rosyjskiego architekta Swetozara Andriejewa. Kiedy jednak zobaczyliśmy proponowane rozwiązanie na zdjęciu, aż się skrzywiliśmy. Zamiast ogromnego bloku skalnego, który się zawalił, miałaby powstać stalowa, duża konstrukcja, która nie pasuje niemalże do niczego. Byłaby czymś na wzór wieżowca z pięcioma piętrami i dużą powierzchnią dla sali konferencyjnych. Co prawda lokalsom pomysł się spodobał, ale na całe szczęście nie wszedł w życie (póki co).

Zdjęcia zaczerpnięte ze strony Gazeta.pl (Podróże)

Czy żałujemy tego, że pojechaliśmy? A skąd! Spacer był piękny – z widokiem na klify i ze wspinaczką po wapiennych skałach. Świetne miejsce na bouldering, zresztą Malta w ogóle obfituje w wiele lokalizacji, które mogłyby okazać się rajem dla wspinaczy. Chodziliśmy więc, obserwowaliśmy gromadzącą się na brzegu sól i chodzące kraby, w sumie szybko zapominając o niezbyt wielkim rozczarowaniu. Zresztą dzięki niemu natrafiliśmy na lokalizację, którą pokochałam najmocniej z całego pobytu, a mianowicie Inland Sea. Generalnie to po prostu zatoka, do której woda dostaje się wąskim, kamiennym korytarzem, dzięki czemu woda jest niesamowicie ciepła. Wszystko to otaczają wysokie skały, z których skaczą ludzie, tłumów nie ma prawie wcale, możemy spędzić pół dnia, obserwując żyjątka w skałach czy nawet wykupić rejs łódką. O pięknie tego miejsca rozpisywałam się przy okazji TEGO wpisu, koniecznie musisz zajrzeć!

Ceny na Gozo

Czy na Gozo rzeczywiście ceny są dużo niższe niż na Malcie? Jeśli chodzi o pizzę, to tak, ale nie zauważyliśmy tego w żadnej innej kwestii. Być może to zasługa pandemii i chęci zarobku, a być może te czasy już ogólnie przeminęły. My ze swojej strony na pewno nie polecamy noclegów na wyspie – opłaca się odwiedzić ją raz lub dwa, ale nie więcej, bo po prostu nie będziecie mieli co robić i każdy dzień zaczniecie od wyklinania na transport. Nie wyobrażam sobie czerpania przyjemności z przeprawy pomiędzy Gozo, a na przykład Vallettą. Wyspę można odwiedzić całkowicie za bezcen, udając się tylko na bezpłatne atrakcje i podziwiając architekturę czy znajdując piękne miejsca do kąpieli. Świetna opcja zwłaszcza już pod koniec wyjazdu – my ten zakątek wspominamy bardzo dobrze.

Z mojej strony to już wszystko na dziś. Mam nadzieję, że zachęciłam Was do odwiedzenia Gozo i przekazałam kilka interesujących informacji. Tym akcentem równocześnie kończę serię maltańskich wpisów i liczę, że to, czego się z nich dowiedzieliście, zaowocuje wyjazdem w przyszłości i okaże się dla Was cennymi wskazówkami. Dołożyłam wszelkich starań, by jak najlepiej nakreślić dla Was obraz wyspy, a nawet wysp – czekam teraz na Wasze spostrzeżenia i relacje. Zapraszam do wysyłania zdjęć, komentarzy i odnalezieniu mnie zarówno na Instagramie, jak i fanpage’u na Facebooku. Do zobaczenia!

Malta cz.7 – Zwiedzamy stolice: Vallettę oraz Mdinę

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis dotyczy naszej 9-ciodniowej podróży na Maltę. Możesz czytać go oddzielnie, ale na pewno bardzo pomoże Ci zapoznanie się z poprzednimi częściami, by nie stracić żadnego kontekstu. Dziś opowiem parę słów o stolicy wyspy, jaką jest Valletta, a także byłej stolicy, czyli Mdinie – nie zabraknie też wielu zdjęć czy ciekawostek. Zapraszam na:

Kilka faktów o Valletcie

Jeśli planujecie podróż do Valletty, to zalecałabym zarezerwować sobie na nią cały dzień. Wystarczy wtedy czasu na zwiedzanie, zjedzenie jakiejś przekąski i kąpiel w morzu, która w godzinach południowych okazuje się niemalże zbawieniem. Co na pewno jest dużym plusem, to że nie musicie martwić się zbytnio o transport, niezależnie w której części wyspy macie zakwaterowanie. Autobusów, których końcowy przystanek mieści się właśnie w Valletcie, jest akurat najwięcej i kursują stosunkowo często. Zatrzymują się zaraz obok ogromnej fontanny Trytona usytuowanej na wprost wejścia do zabytkowej, starszej części miasta.

Zanim jednak przejdziemy do bodźców widokowych, na które natkniecie się zaraz po przejściu za wysoki mur, warto wspomnieć kilka słów o samym mieście. Nie jest to pierwsza stolica Malty – przed nią była jeszcze Mdina – ale za to najdalej wysunięta na południe Europy i najbardziej słoneczna. Liczy sobie 320 zabytków, dzięki którym w całości została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Mieszka tu również większość Maltańczyków, przez co Valettę nazywa się często Wielkim Miastem (3300 osób na km2, choć nie jest to tak zauważalne). To właśnie tutaj znajduje się szpital z jedną z największych sali w całej Europie, a także jeden z trzech najstarszych teatrów na świecie.

Valletta wizualnie

Na głównym placu naszym oczom ukazuje się natychmiast mnóstwo budynków: Muzeum Archeologiczne, Bank Centralny Malty, Centrum Sztuki, opera, muzea sztuki, kina i teatry. Co kilka metrów w ciasnych uliczkach zwieszają się jaskrawoczerwone gobeliny z wizerunkami świętych. Przed naszym przyjazdem dodatkowo odbył się na miejscu festiwal lata, Maltańczycy świętowali także 26-te zwycięstwo swojej drużyny piłki nożnej w ligowych rozrywkach. Z tego powodu wszędzie pojawiały się zielone girlandy, wielkie gwiazdy na fasadach kamienic czy flagi. To pogłębiło wrażenie przepychu, ale też stanowiło nietypowe dla nas urozmaicenie.

Co bardzo typowe dla stolicy, to że wszystko jest żółte. Głównym budulcem używanym na wyspie jest oczywiście piaskowiec, ale też na przykład wapień – w każdym razie gdziekolwiek byśmy się nie udali, wszystko wygląda dość jednolicie. To, co przeważnie wyróżnia budynki, to przede wszystkim kolorowe drzwi, wymyślne gałki czy klamki przy nich oraz zabudowane, różnobarwne balkoniki. Zazwyczaj wykonuje się je z drewna i stanowią niejako symbol wyspy – można znaleźć je wszędzie, chociaż w Valletcie spotkamy ich najwięcej. Akurat mnie straszliwie urzekły, wyglądają po prostu pięknie i sprawiają, że nasze oczy nigdy się nie nudzą. Prawdopodobnie zachwyt jest zasadny, ale patrząc na nie tylko i wyłącznie z zewnątrz. Kilkukrotnie udało nam się dojrzeć coś w środku przez uchylone okienka i przeważnie było to pranie, schodząca płatami farba ze ścian i jakieś stare pudła czy kartony.

Na wejściu zobaczymy też kilka wysokich, żółtych kolumn w stylu korynckim, które na moment przeniosą nas myślami do Grecji. Między nimi utworzono plac ze sceną, ale akurat podczas naszego pobytu było tam rozstawionych pełno rusztowań i nie zapowiadało się, by miały prędko zniknąć. Zaraz obok znajduje się nietypowa ściana pamiątkowa, która odrobinę wygląda jak postawione pionowo liczydło. Zamiast koralików dostrzeżemy kostki – możemy je obracać, a na każdej stronie widnieje naklejka bądź podpis odwiedzającego.

Przechadzając się przy głównej ulicy Republiki, napotkamy też wiele historycznych postaci – nie będzie to jednak odległa podróż w czasie, bo przeważnie dostrzega się jednak pomniki ministrów czy prezydentów, którzy swoje rządy sprawowali jeszcze całkiem do niedawna. Najstarszą figurą jest oczywiście Jean de la Vallette, założyciel miasta i wielki mistrz zakonu Joannitów. Część swego życia spędził w niewoli, mówiono też, że „bardzo sprawnie radził sobie z tymi, którzy sprzeciwiali się płaceniu wysokich podatków, które ustanowił”. Zapewne za życia nie znosił sprzeciwu i odznaczał się surowością, ale to właśnie dzięki temu obronił Maltę w czteromiesięcznym oblężeniu przez Turków w XVI wieku, a jego zakon rozpoznawano w całym chrześcijańskim świecie. Ponoć nie można mu odmówić miana wybitnego stratega i poligloty.

Jeśli mówimy już o wybitnych jednostkach, to podczas wizyty w Valletcie nie można przegapić Pałacu Wielkiego Mistrza, gdzie stacjonuje prezydent wyspy. Można obejrzeć go od środka w każdy dzień tygodnia, chyba że na miejscu odbywają się akurat obrady lub różnego rodzaju uroczystości.

Ulice miasta są stworzone na włoską modłę – ciasne, prostopadłe do siebie, mało otwartych przestrzeni. Między kamienicami rozwieszone są lampki i żyrandole oświetlające miejsca przeznaczone na restauracje czy kawiarnie, które często znajdują się na różnej wysokości nad poziomem morza. Ludzie siadają na przykład na poduszkach czy schodkach, a z racji tego, że wszystkie zabudowania biegną z góry do dołu, a nie są rozmieszczone płasko, miejsca te stają się bardzo ciekawym spotem na zdjęcia.

Ciekawostką wartą podkreślenia jest to, że ściany budynków na Malcie są naprawdę cienkie, co widzieliśmy podczas prac nad jedną z kamienic. Skutkuje to tym, że wewnątrz nich nie ma nawet miejsca na poprowadzenie rur od kanalizacji, dlatego większość z nich znajduje się na fasadzie tak, że wszyscy mogą je widzieć. Jest to jednak uciążliwe rozwiązanie zwłaszcza ze względu na hałas – przy otwartym oknie spływająca woda brzmi tak, jakby wlewała się prosto do twojego pokoju. Doświadczyliśmy tego w naszym apartamencie i choć da się do tego przywyknąć, to pierwsze noce są dość przerażające. Ma się wrażenie, że jakiś mały potoczek zalewa właśnie wszystkie twoje rzeczy.

W Valletcie znajduje się również pełno figur świętych czy kościołów, o czym wspominałam już przy okazji poprzednich wpisów. Tutaj jednak nie są one przeważnie wolnostojące, raczej stanowią część istniejących już zabudowań i można wejść do nich tylko od strony głównych drzwi. Zdarza się więc, że mieszkańcy kamienic dzielą jedną ścianę z budynkami sakralnymi i nikomu zdaje się to nie przeszkadzać.

Większość miasta dookoła otacza mur. Niekiedy widoki są dość zabawne, bo na przykład część schodów prowadzących na górę uległa już zniszczeniu i możemy zobaczyć je dopiero na wysokości np. trzech metrów, jakby prowadziły tylko i wyłącznie w ścianę.

Jedzenie w Valletcie

Rzadko spotkamy szerokie, wolne przestrzenie. Przeważnie, gdy już się taka znajdzie, zajmują ją restauracje, których właściciele ustawiają stoliki i parasolki na zewnątrz dość ciasno, by pomieścić jak najwięcej gości. Pewnie spodziewacie się, że ceny są zatrważające dokładnie tak jak w każdej stolicy, ale o dziwo nie ma tragedii. Gdzieniegdzie nie widać dużych różnic w porównaniu z resztą wyspy, czasem to kwestia 1-2 €. Co więcej – nam udało się trafić na popołudniową przekąskę właśnie tutaj znacznie taniej. Zjedliśmy timpanę za 2 €, o czym rozpisałam się szerzej w TYM wpisie. Generalnie opłaca się jeść koło godziny 17.00 w piekarniach (ok. godziny przed ich zamknięciem), gdzie stoją domowe posiłki, a sprzedawca odgrzewa je w mikrofalówce lub piekarniku. Wtedy często ceny spadają o połowę, bo każdy chce zejść z końcówek towaru i nie być zmuszonym do tego, by je wyrzucać. Okazje się trafiają, wystarczy tylko dobrze poszukać.

Plaża i zabytki obok

Jak już wspominałam, koło południa, gdy słońce uniemożliwia zwiedzanie, a my nie mamy ochoty na zaszycie się w kawiarni, warto udać się na jedyną, maleńką plażę w zasięgu wzroku, czyli Wuestenwinds Beach, o której szerzej pisałam TUTAJ. Kamienista jak większość na Malcie, ale mamy specjalne zejście z drabinką do morza, no i możemy pooglądać murale na ścianach.

Stamtąd mamy niedaleko do dzwonnicy znajdującej się w Dolnych Ogrodach Barakka, skąd rozciąga się doskonały widok na falochron. Zabytek stanowi upamiętnienie 7 tys. ofiar służb maltańskich podczas oblężenia, gdzie znaczącą rolę odgrywał la Vallette. Znajdziecie tutaj dodatkowo sześć tablic dotyczących wielu istotnych wydarzeń takich jak węgierska rewolucja czy praska wiosna.

Miasto roztacza wokół siebie bardzo przyjemną aurę, każda uliczka wydaje się na swój sposób piękna, mimo że większość z nich jest podobna. Łatwo się w nich zgubić, ale co jakiś czas natrafiamy na tabliczki informacyjne, które wskazują nam drogę do zabytków i nasze aktualne miejsce pobytu. W wyniku tego przechodzimy miasto w górę i w dół kilka razy, żeby wyłapać te co ciekawsze architektoniczne cuda.

Kilka faktów o Mdinie

Tutaj pewnie w wielu głowach rodzi się pytanie – czy jeśli widziałem już Vallettę, to opłaca mi się jechać do Mdiny, poprzedniej stolicy, czy też znowu będę oglądać to samo? Otóż tak, jak najbardziej, zwłaszcza że te dwa miasta zupełnie do siebie nie przystają. Valletta jest ogromna, przepełniona, głośna i niemalże oblężona przez zabytki. Mdina jest znacznie mniejsza, spokojniejsza i nie aż tak żółta – bardziej wąska, kamienna i cicha. Nie bez powodu nazywa się ją Silent City. Wpływają na to nie tylko mniejsze ilości turystów i knajp, ale także zakaz wjeżdżania na jej teren jakichkolwiek innych samochodów poza tymi, które należą do mieszkańców (no i oczywiście służb ratunkowych, dostawczaków i tego typu kołowców). Czy to sprawdza się w praktyce? Tak, chociaż ciągle słychać jakieś rozmowy albo dźwięki z oddali. My mieliśmy jeszcze pecha, bo przez pierwszą godzinę zwiedzania wdychaliśmy woń szambiarki, która akurat zajechała na miejsce.

Obecnie w tym mieście na stałe zameldowanych jest niespełna 300 osób – aż nie mieści się w głowie, że kiedyś uważano je za główny ośrodek życia. Powstało jeszcze za czasów średniowiecza i mieści się mniej więcej w środku wyspy, więc niestety nie mamy możliwości się wykąpać. To ponoć tutaj przebywał św. Paweł zaraz po tym, jak jego statek rozbił się w pobliżu wyspy. Wbrew bredniom, które powtarza część Polaków (spotkaliśmy takich po drodze), Mdina nie jest starą częścią miasta Rabat. To prawda, Rabat otacza Mdinę murami, ale to dwie oddzielne jednostki terytorialne, mimo że znajdują się bardzo blisko siebie i dochodzi się do nich z jednego przystanku autobusowego o nazwie Rabat. Większość Mdiny oraz jej zabytków musiała zostać odbudowana w XVII wieku po ogromnym trzęsieniu ziemi. Obecnie jedyna działająca na miejscu kawiarnia w dobie koronawirusa jest prowadzona przez Duńczyków, obsługa raczej mocno chłodna, znudzona tym, że w ogóle musi kogoś oglądać na oczy, a większość rzeczy przynosi do stolika dopiero wtedy, kiedy prosi się o każdą z osobna (kawa, lód do kawy, słomka, cukier).

Do Silent City wchodzimy przez główną, zabytkową bramę. Uliczki są jeszcze węższe niż w przypadku Valletty, ale wciąż dostrzegamy zabudowane balkoniki, kolorowe drzwi i gałki w kształcie delfinów czy innych stworzeń (swoją drogą to właśnie tam odkryliśmy ich cenę – ok. 60-120 € za jeden uchwyt!). Co jednak urzeka najbardziej, to roślinność. Nie ma jej straszliwie dużo, ale jeśli już pojawią się jakieś pnącza i kwiaty, to rozkwitają bardzo gęsto i pięknie, kontrastując z resztą zabudowy. Mówię tu zwłaszcza o bugenwillach w kolorach intensywnego różu lub fioletu – dosłownie każdy chciał mieć z nimi zdjęcie, nawet grupa obcych pięciu mężczyzn, którzy podróżowali razem i z którymi zamieniliśmy na miejscu parę zdań. Oni zrobili sesję nam, my im i trochę się pośmialiśmy.

Uliczek jest mnóstwo, łatwo się zgubić i stracić orientację, gdzie się już było, a gdzie niekoniecznie. Gdy wyjdziemy przed szereg zabudowań, na horyzoncie widać morze i możemy skorzystać z powiększającej lunety. Stoją ich dwa rodzaje i choć obie podpisano jako płatne, tak naprawdę z jednej możemy korzystać za darmo.

Z odpłatnych atrakcji możemy udać się do katakumb św. Pawła i św. Agaty, oba obiekty znajdują się w Rabacie i trzeba zapłacić za nie osobno po 5 €. My nie skorzystaliśmy, ale warto wspomnieć, że taka opcja istnieje właśnie tutaj. Tutaj jeszcze kilka ujęć z samego miasta, by przekonać Was, do dłuższego spaceru.

Na dziś to już tyle z mojej strony. Serdecznie zapraszam do udania się do obu maltańskich stolic i samodzielnego porównania. Być może wielu z Was to właśnie Mdina będzie bliższa, kto wie? Dajcie znać, które miasto wydaje Wam się ciekawsze. W następnym, już ostatnim wpisie, skupimy się na Gozo, czyli wyspie należącej do Malty. Opowiemy o miejscach wartych zobaczenia, a także pewnych innościach, które dało się dostrzec w tej części kraju. A w ramach czekania serdecznie zapraszam na mojego Instagrama czy fanpage’a na Facebooku, odnośniki po prawej stronie na górze! 😉

Malta cz.6 – Jakie darmowe zabytki warto zobaczyć, a których lepiej unikać?

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis dotyczy naszej 9-ciodniowej podróży na Maltę. Możesz czytać go oddzielnie, ale zapoznanie się z poprzednimi wpisami na pewno wzbogaci Twoją wiedzę. Dziś dowiesz się o kilku bezpłatnych atrakcjach i wartościowych miejscach na wyspie, które na pewno urozmaicą Twój pobyt, jeśli już zdecydujesz się na ten kierunek. Nie zabraknie też rozczarowań, których dzięki nam będziecie w stanie uniknąć. Zapraszam na:

Wieża św. Agaty

Zaznaczę najpierw, że do tego miejsca warto udać się pod wieczór (ale tak, by było widno), kiedy słońce aż tak bardzo nie daje się we znaki. Podróżując komunikacją miejską, z przystanku musimy przejść jeszcze 600 m – nie jest to dużo, ale fakt faktem maszerujemy pod górę i temperatura daje się we znaki. Droga kręta, chodniczek wąski, ale w gruncie rzeczy sama przeprawa nie okazała się tak uciążliwa. W każdym razie widok jest warty zachodu. Obiekt można zwiedzać od środka, ale ta opcja raczej nie cieszy się dużą popularnością, bo główna atrakcja znajduje się tak naprawdę na zewnątrz. Dlaczego?

Wieża św. Agaty nazywana jest inaczej Czerwoną Wieżą i nie bez powodu, bo właśnie na taki kolor pomalowane są jej mury. I nie jest to wcale ceglany odcień, a raczej nasycony czy nawet wściekły, co czyni budowlę widoczną już z bardzo daleka. Obiekt powstał w celach obronnych, co nie stanowi zbyt wielkiego zaskoczenia, zważając na jego usytuowanie i grube mury. Mieścił w sobie zapasy amunicji i żywności tak duże, że wystarczyłyby na ok. 40 dni, a także odegrał istotną rolę w czasie II wojny światowej podczas panowania brytyjskiego. Dziś bardzo się wyróżnia, ale w czasach powstawania był jedną z wielu identycznych fortyfikacji, które stawiono w taki sposób, by zawsze któraś z nich znajdowała się w zasięgu wzroku. Większość z tego, co maluje się przed oczami, to efekt odbudowy i renowacji, w środku zachowały się jedynie elementy oryginalnej posadzki.

Wieża stanowi ciekawy widok – nie powiem, że powalający, ale drugiej takiej szybko nie znajdziecie, więc z racji tego warto ujrzeć ją na żywo. Ze szczytu jej schodów roztacza się piękny widok na okolicę – morze, klify, rozlewisko oraz całą dzielnicę Bugibby.

Parish Church of Melieha

W tytule zaznaczyłam „Melieha”, jednak warto wiedzieć, że na wyspie znajduje się przynajmniej 15 i więcej kościołów opatrzonych tą nazwą. Śmialiśmy się, że widząc 2-3 z nich, to jakby widziało się już wszystkie i nie jest to dalekie od prawdy. Wszystkie są zachowane w dokładnie tym samym stylu, a i ogólnym wyglądem niewiele od siebie odbiegają – kształt, budulec i sposób zdobienia pozostaje niezmieniony, mogą jedynie zmieniać się miejsca ich usytuowania czy rozmieszczenia figur świętych. Pozwolę sobie opisać tylko jeden kościół, zwłaszcza że znajduje się wokół niego kilka ciekawych elementów, o których warto napomnieć.

Kamień do utworzenia budynku pozyskano w całości z kamieniołomów znajdujących się na wyspie, natomiast dzwony przetransportowano z samego Mediolanu. W pracę byli zaangażowani przede wszystkim miejscowi chłopi, którym zależało na bliższej obecności jakiegokolwiek miejsca sakralnego. Zaraz obok jesteśmy w stanie dostrzec tabliczkę tuż nad jednym z wąskich przejść, informującą, że w czasie II wojny światowej znajdowały się tam schrony – niestety dziś nie sposób wejść do środka. Ściany przed wejściem zdobi parę murali – z wizerunkiem Matki Boskiej, ale także bardziej przyziemne, wykonane trójwymiarowo.

Zanim przekroczymy bramę, mijamy podświetlaną fontannę i restaurację. Zaraz potem widzimy małą scenę, a także plac z rozkwitającymi na drzewach kwiatami. To też bardzo dobre miejsce na zdjęcie pamiątkowe w wyciętych oknach, z widokiem na całe miasto. Widząc kościół po raz pierwszy, na pewno robi wrażenie, jest bardzo przemyślany i po prostu cieszy oko. Gwarantuję, że na każdy kolejny zwraca się uwagę już znacznie mniej. :p Co natomiast ciekawe, choć… dość tandetne – na tego typu budowlach znajduje się zawsze oświetlenie nocne w postaci żarówek. Nie są to jednak zwykłe żarówki rzucające żółte lub białe światło, by podświetlić fasady i uczynić z nich jedyne miejsca widoczne po zmroku na horyzoncie, co widać na przykładzie Gozo, gdy odpływamy z wyspy promem. Nie – w większości przypadków żarówki są różnokolorowe: czerwone, zielone, przez co mamy wrażenie, że oglądamy choinkę przystrojoną na święta.

Ancient Cave Dwelling

Jeśli jest coś, czego żałuję najbardziej z całego wyjazdu, to właśnie tej atrakcji. Z drugiej strony nie wyobrażam sobie przy niej nie być, bo teraz stanowi w relacji mojej i Szymona swoisty mem. „Idziemy oglądać dłelingi” stało się w naszym języku czymś, co zastępuje takie zdania jak: „Ale to będzie chała” lub „No to zapowiada się świetna zabawa/…”. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że nasze mózgi dały się oszukać magii zdjęć.

Generalnie swego czasu, kiedy przeglądaliście fotki na Google Maps z tej lokalizacji, dało się odnieść wrażenie, że idziemy zobaczyć jakąś ogromną skałę z wydrążonymi tunelami. Ba, to było jedno z pierwszych miejsc, które ochoczo wpisałam na naszą listę podróżniczą, a Szymon dodatkowo wsparł tę decyzję swoim entuzjazmem. I co?

Wybraliśmy się tam w jeden z pierwszych dni, upał jak cholera. Nawigacja pokazuje, że do przejścia po opuszczeniu autobusu zostaje nam 160 m, więc kto by się tam przejmował, że grzeje słońce. Trasa krótka, to i po co brać wygodne buty, skoro można iść w klapkach (do dziś została mi dziura w stopie po tej wyprawie). I rzeczywiście – po 160 m dochodzimy do celu, czyli do głównej drogi, którą mamy iść i która liczy sobie, wydawałoby się, jeszcze chyba jakieś 2749 kilometrów przez kamienie i nierówności. Pocimy się jak prosiaki, ale docieramy do pierwszej części rozrywki, czyli uli, które powstały gdzieś w czasach średniowiecza. Widzimy rzeczywiście otwory w skale, wygląda to nawet ciekawie. I wszystko byłoby super, gdyby nie fakt, że łaziliśmy chyba jeszcze z półtorej godziny, a pozostałości po pracy pszczół okazały się najciekawszą rzeczą na trasie.

Kilka metrów dalej znajduje się jaskinia – dawne miejsce pochówku. Jeszcze dalej dwie niezidentyfikowane dziury w ziemi, którym zrobiliśmy zdjęcie, bo nic nie stanowiło ciekawszego obiektu. Dalej chata farmera, która wygląda po prostu jak nie do końca wybudowany prostokąt. I tyle. Chodziliśmy zdziwieni, szukając tej ogromnej skały z wydrążeniami i wiecie co? Ktoś po prostu wykonał zdjęcie z zoomem tych uli z samego początku, a wyglądało to na nie wiadomo jaką atrakcję. Generalnie nie wspomnę, jaki bitch face malował się wtedy na mojej twarzy, ale wspominać to będziemy chyba do końca życia.

Jedyną ciekawostką, jaką mogę Wam sprzedać, jest to, że po drodze zobaczycie dużo roślin, których nigdy nie ujrzycie w Polsce. Niestety ich owoce dojrzewają dopiero na przełomie sierpnia/września, więc nie mogliśmy zerwać ich od tak. Mówię tutaj o opuncjach, czyli takich kolczastych kulkach wyrastających na kaktusach. Na zdjęciu są zielone, ale w chwili dojrzałości przybierają czerwono-różowy odcień. Jedliśmy je kiedyś przy okazji pobytu we Włoszech czy Hiszpanii, raz nawet podarował nam je ratownik na plaży, mówiąc, że jestem uroczym dzieckiem (bo wtedy miałam może jakieś osiem lat i jeszcze byłam urocza). Smak jest bardzo, ale to bardzo słodki – dość specyficzny, ale na przykład mój wujek się tym zajadał. Trzeba jednak uważać, żeby nie pokaleczyć sobie palców, bo nawet w dobrze obranych owocach zostają malutkie igiełki, które wbijają się w opuszki.

Na miejscu spotkaliśmy też najstarsze drzewo maltańskie (ponad 1000 lat), na którym kwitł chlebek świętojański. Wygląda to trochę jak duża, długa fasola. Wyjada się oczywiście środek, który nawet teraz, będąc jeszcze twardym, bardzo ładnie pachniał. Ten owoc również bardzo często można spotkać w Hiszpanii.

Tylko raz natomiast natrafiliśmy na figi oraz oliwki, będąc w Sliemie, czy winogrona w Mdinie. Oczywiście mówimy już o tych dojrzałych, a nie o samych winnicach, których na wyspie można dostrzec dość dużo jak na panujący tam nieurodzaj i spaloną trawę.

Selmun Palace

To również miejsce, które polecam raczej na wieczór. Od przystanku czeka nas podejście ok. 1 km pod górę – w pewnym momencie chodnik zanika, idziemy asfaltem bez żadnego cienia, na pełnym słońcu. Nachylenie co prawda nie jest ogromne, ale trzeba troszkę wysiłku włożyć. Czy chociaż warto? Generalnie tak, ale mam nieco mieszane uczucia wobec tego zabytku. Wydaje mi się, że został nieco skazany na zapomnienie i mało kto się nim interesuje – zachowaniem porządku zarówno na terenie obiektu, jak i jego otoczenia. Wejść do środka nie możemy, bo odgradza nas szlaban, ponadto w środku, już na placyku, wala się pełno jakichś papierów, szmat i tak dalej. Sama budowla odstaje nieco wyglądem od innych i chociaż w ramach urozmaicenia warto uwzględnić ją na liście podczas wyprawy, aczkolwiek mówię, brakuje rozmachu: porządku, jakiejś maleńkiej kawiarenki obok, jakiejkolwiek reklamy. Co prawda do roku 2011 funkcjonował obok hotel, gdzie odbywały się wesela, ale został zamknięty nie tyle ze względu na małe przychody, co na zupełnie inną politykę restrukturyzacyjną przyjętą przez rząd.

Pałac w okresie swojego „życia” miał wiele przeznaczeń, służył na przykład jako miejsce spotkań dla polujących na króliki. W czasie powstania przeciwko Francuzom wykorzystywano go jako szpital dla marynarzy, długo służył też za miejsce obserwacyjne. Do dziś jednak nie wiadomo, kiedy dokładnie obiekt powstał, ani kto go zaprojektował.

Rotunda w Moście

Jedna z bardziej wprawiających w zachwyt i odmiennych budowli na Malcie. Obiekt możemy zwiedzać zarówno od wewnątrz, jak i zewnątrz – jest pięknie wykończony i wciąż służy jako miejsce sakralne. Posiada trzecią największą kopułę w Europie, w dodatku pięknie zdobioną, jeśli spojrzymy na nią od środka. Co ciekawe, rotunda powstawała w miejscu, w którym istniał już kościół – nie zburzono go jednak, a obudowano wokół, dzięki czemu mieszkańcy mogli nieprzerwanie cieszyć się uczestnictwem we mszach i obrzędach. Z tym miejscem wiąże się także historia nazywana „Cudem bomby”, kiedy podczas II wojny światowej dwie z nich spadły na dach budynku. Jedna z nich odbiła się od niego, natomiast druga przebiła go i spadła pomiędzy kilkuset wiernych… nie wybuchając. Jej duplikat możemy dziś zobaczyć na tyłach kościoła ze specjalnie oznakowaną tabliczką.

Do środka możemy wejść praktycznie bez przeszkód, natomiast przed wejściem trzeba poddać się procesowi mierzenia temperatury.

Wioska rybacka Marsaxlokk

Powiem tak – jeśli chcecie udać się w to miejsce, to raczej na początku pobytu, nie na końcu. My odwróciliśmy tę kolejność i było to dla nas miejsce jak wiele innych, już nie wywołało praktycznie żadnego wrażenia. Port z kolorowymi łódkami – przeżytek, kolejny identyczny kościół – hura, autobus jeżdżący raz na godzinę – wspaniale. Tutaj też znajdziecie chyba najdroższą kawę mrożoną na całej wyspie. Jedyną ciekawostką są tak naprawdę targi „rybackie”, które odbywają się w tym miejscu. Głównie jednak poza rybami sprzedaje się na nich lokalne likiery, o których pisałam TUTAJ, miody, ciasteczka czy różnego rodzaju poszewki lub obrusy. Bardzo fajnie można w ten sposób dostrzec pewne różnice kulturowe, poczuć się bardziej swojsko w miejscu, w którym przebywamy, ale tak generalnie to tyle. W Marsaxlokk nie możemy też raczej liczyć na żadną kąpiel, chyba że zapłacimy komuś z łódką, żeby przepłynął z nami na plażę. Nam ta opcja nie za bardzo się podobała, ale decyzja należy oczywiście do Was.

Sliema i St. Julian

W tych miastach co prawda nie znajdziecie jednej charakterystycznej budowli, którą warto zobaczyć, natomiast warto udać się do nich ze względu na ich odmienność. Oba uchodzą za kurorty dla turystów, są już znacznie bardziej zamożne, przynajmniej na pierwszy rzut oka. To tutaj możecie przespać się w Mariocie lub zjeść najzwyklejszą Margharitę za 15 €. Zobaczycie też wieżowce i zaskakująco dużo piaszczystych plaż jak na jedno miejsce – oczywiście zatłoczonych. Nieco inaczej wygląda też samo wybrzeże, ale o tym rozpisywałam się przy okazji TEGO wpisu. Przespacerujecie się również bardzo ładnie zagospodarowanymi parkami i poczujecie zupełnie inny klimat. Dlaczego wpisałam te miasta razem? Bo właściwie gdyby nie tabliczka z informacją, że przekraczamy ich granicę (zupełnie na środku deptaka), to nie bylibyśmy tego świadomi.

Co nas urzekło, to dość innowacyjne podejście do schronisk dla zwierząt, głównie kotów. Zagospodarowano na nie jeden budynek, ale generalnie on nie gra dużej roli, jest bardziej do użytku człowieka, przechowywania rzeczy i tak dalej. Dla znajd tworzy się specjalne budki na dworze, w których mają miejsce snu i na bieżąco uzupełniane wodę oraz suchą karmę. Czy to rzeczywiście działa? Tak! Kociaki rzeczywiście śpią w chatkach, a kiedy się obudzą, bardzo chętnie przychodzą do turystów na pieszczoty. Są zadbane i prawdopodobnie mają zagwarantowaną niezbędną opiekę weterynaryjną. Dzięki takiemu rozwiązaniu unikamy zamykania ich w klatkach i pozwalamy na wolność, równocześnie mając je na oku. Naprawdę świetny pomysł, choć niestety musimy wziąć pod uwagę, że w kraju takim jak Polska, gdzie co chwilę pada, są burze lub śnieg, pewnie nie miałoby to racji bytu. Na Malcie w miesiącach letnich prawie nie widać deszczu czy chmur, więc koty czują się tam jak w raju.

Na dziś to już tyle – mam nadzieję, że któreś z miejsc przypadło Wam do gustu i trafi na Wasze podróżnicze listy. W następnym wpisie skupię się na podróży do stolicy i postaram się oddać dla Was klimat Valetty nie tylko za pomocą słów, ale też wielu zdjęć. A w czasie czekania zapraszam Was na mojego Instagrama i fanpage’a na Facebooku, odnośniki po prawej na górze! 😉

Malta cz.5 – Którą plażę wybrać, gdzie wykąpać się bezpłatnie i jak radzić sobie z oparzeniem meduzy?

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis dotyczy naszej 9-dniowej podróży na Maltę. Możesz zacząć czytać od tego miejsca, ale dla lepszego rozeznania zalecałabym zerknięcie także na poprzednie wpisy, jeśli interesuje Cię, jak tanio zorganizować podobny wyjazd, jakie atrakcje odwiedzić lub czego spodziewać się po wyspie. Dziś zapoznasz się z listą polecanych (bądź nie) plaż i miejsc do kąpieli, a także dowiesz się, jak radzić sobie w przypadku bliskiego poznania z meduzą. Zapraszam na:

Udając się na Maltę w okresie wakacyjnym, niemal niemożliwe jest aktywne zwiedzanie bez zażywania w międzyczasie kąpieli. W końcu nie będziemy wracać do mieszkania/hotelu za każdym razem pomiędzy godzinami 12-15, a i atrakcje w zamkniętych obiektach kiedyś się wyczerpują. Wspominałam już, że z racji tego najlepiej zawsze mieć na sobie strój kąpielowy oraz ręczniki w plecaku. Raczej nikomu nie uda się przeżyć pełnego dnia nad wodą bez żadnego cienia, nawet z nie wiadomo jak mocnym filtrem, ale warto wykorzystać parę godzin na to, by nakarmić skórę witaminą D i nieco się opalić. Chociażby po to, żeby znajomi po powrocie nie oskarżyli Was, że nigdzie tak naprawdę nie wylecieliście. 😉

My kąpaliśmy się w większości miast, które odwiedziliśmy i które mają dostęp do morza, ale nie wszystkie nas zachwyciły. Większość plaż jest kamienista, dlatego polecamy zakup butów do wody. Nie jest to duży wydatek, a oszczędza nam krzywienia się z bólu za każdym razem, kiedy wchodzimy do wody lub stajemy bosą stopą na rozgrzany kamień o temperaturze 50℃. Można na spokojnie zamówić je przez Internet za niecałe 30 zł, my jedną parę znaleźliśmy nawet za niespełna 20 zł. Jeśli nie jesteś przekonany do tego rozwiązania, bo słyszałeś, że buty potrafią się po jakimś czasie rozkleić (zwłaszcza z gorąca), to potwierdzam – masz rację. Taki los spotkał moją poprzednią parę, ale dopiero po kilku sezonach nieużywania, także tak czy siak jest to inwestycja długoterminowa i mocno polecam w tej kwestii nie januszować.

Na piaszczyste plaże natrafiliśmy właściwie dwa razy, może trzy, jeśli liczyć fakt, że nawieziono odrobinę piasku i wysypano go na skały, co działa mocno średnio i raczej nie zapewnia wygody. Trzeba też liczyć się z tym, że tylko tam spotkamy leżaki, parasolki i płatności, a także mnóstwo, ale to mnóstwo ludzi. Spędzając czas na kamienistych plażach, nie musimy martwić się o to, że w plecaku przechowujemy aparat, dwa portfele i telefony, bo oprócz nas jest może dziesięć innych osób i nawet będąc w wodzie, możemy mieć swoje rzeczy na oku, nic nam ich nie zasłania. Chociaż mówię, to bardziej dla naszego spokoju niż dlatego, że rzeczywiście jest taka potrzeba.

Zanim jeszcze przedstawię Wam listę odwiedzonych przez nas miejsc, zaznaczę, że nie korzystaliśmy z płatnych opcji. Mając do wyboru tyle darmowych plaż, wydawało nam się zupełnie absurdalne, by wydawać pieniądze po to, by wejść gdzieś do wody – nie będzie tu więc informacji o Blue Lagoon na Comino, gdzie samo dopłynięcie kosztuje 10 € od osoby, nie będzie też wzmianki o Blue Grotto, gdzie za wstęp płacimy 5 €. Ładne widoki i lazurowa woda to nie tylko domena tych miejsc, ale że są rozsławione, to wszyscy chcą w nich być – no, prawie. Mam jednak nadzieję, że nasze miejsca też przypadną do gustu Wam i Waszym portfelom.

Kąpiel w Bugibbie

Jeśli chodzi o miasto, w którym spaliśmy, czyli San Pawl il-Bahar, to nie będę owijać w bawełnę – tam kąpie się dosłownie wszędzie. Nieważne, czy napotkamy przeznaczoną do tego plażę, czy nie; wybrzeże jest długie, a skały na tyle niskie, że co chwilę dostrzegamy człowieka, który rozkłada ręcznik i wchodzi do wody. Omija się tylko i wyłącznie port, co nie jest dziwne nawet nie tyle ze względu na zanieczyszczenia, co bardzo małą ilość miejsca – łódek zazwyczaj jest tyle, że weekendami zastanawialiśmy się, jakim cudem dostają się one na otwarte morze, wymijając 50 innych na swojej drodze.

W wielu miejscach mamy barierki, które pomagają nam bezpiecznie zejść do wody, dodatkowo restauracje dość często udostępniają małe plaże przynależące do obiektu. Wtedy oczywiście musimy kupić coś na miejscu, ale w zamian bardzo często dostajemy dostęp do leżaków, więc jest to dosyć uczciwe. Dzieciaki skaczą ze skał dosłownie wszędzie – Ty zwiedzasz twierdzę, a one rozbiegają się obok Ciebie i lecą jakieś siedem metrów w dół.

Na miejscu możemy też zobaczyć sławetne Salt Pans, o których rozpisywałam się TUTAJ. Kąpanie w tym miejscu nie jest najwyższych lotów, ale plaże znajdują się blisko największych atrakcji wyspy takich jak Malta National Aquarium czy Malta Classic Car Collection.

Wioska Popeya

O tym miejscu rozpisywałam się już przy okazji TEGO WPISU. Oprócz samego zwiedzania wioski powstałej na potrzeby nakręcenia musicalu o Popeyu, mamy możliwość wykąpania się w zatoce, gdzie domki zostały zlokalizowane. Co prawda sam wstęp jest płatny (9 € w tygodniu, 18 € w weekend), ale zakładam, że nikt nie przyjeżdża tam tylko i wyłącznie po to, by się wykąpać, a raczej skorzystać ze wszystkich atrakcji. Jako dodatek polecam więc schłodzenie się tam, bo miejsce jest naprawdę urokliwe, a do dyspozycji mamy zarówno wodne tory przeszkód, jak i materace z baldachimami wliczone w cenę. Jeśli natomiast marzy Wam się całkowicie darmowa kąpiel, to niedaleko na horyzoncie znajduje się betonowe molo, do którego mamy możliwość podjechania autem (zaraz obok jest nawet parking). Tym sposobem kąpiemy się w dokładnie tej samej zatoce, w miejscu o nazwie Anchor Bay Divesite, no i podziwiamy wioskę Popeya tylko z daleka. Niestety ta opcja nie jest już tak wygodna, gdy dysponujemy tylko i wyłącznie komunikacją miejską. Z przystanku autobusowego czeka nas okrężna droga i około 600 m do przejścia, ale dla chcącego nic trudnego.

Kąpiel w stolicy

Udając się do Valetty w lipcu, nawet jeśli bardzo byście chcieli, to raczej niemożliwe wydaje się zwiedzanie bez chwili przerwy, po prostu się roztopicie albo zasłabniecie. Szkoda psuć sobie taką atrakcję, dlatego niemalże od razu na wejściu możecie ochlapać się w fontannie, a popołudniu znaleźć miejsce, w którym zażyjecie kąpieli. Wcale to jednak nie jest takie proste, bo miasto jest usytuowane dosyć wysoko i najpierw trzeba zlokalizować schody, które pozwoliłyby nam znaleźć się na wysokości wody. Jeśli staniemy przodem do morza, to zalecamy kierować się w lewą stronę zaraz obok ogromnej dzwonnicy, która widnieje na Google Maps pod nazwą „Siege Bell War Memorial”. Po przejściu kilku metrów odnajdziecie wąską, kamienistą plażę Wuestenwinds beach, która stanowi ratunek w upalny dzień. Jak dla mnie mimo swoich rozmiarów była naprawdę urokliwa – widok na małe, kolorowe zabudowania, murale na ścianach, latarnię morską, przepływające statki i kamienne zabudowania stolicy unoszące się nad głową. Natrafiliśmy nawet na kamienny podest ze schodkami oraz drabinkami, dzięki któremu mogliśmy bezpiecznie wejść do wody.

Plaże: Sliema i St. Julian

Jeśli zależy Wam na zmianie widoków, to podróż do Sliemy oraz przylegającego do niej miasta St. Julian to świetny pomysł. Tutaj nie uświadczymy kamiennych uliczek czy niezliczonej ilości kościołów, zabudowania przybierają zupełnie inny kształt. W tym miejscu powstają największe kurorty na wyspie, dzielnice są raczej bogate i oblegane przez turystów – zobaczymy droższe sklepy, możemy też spędzić noc w Mariocie. Nie polecam jedzenia w tym miejscu, bo ceny za najtańszą pizzę zaczynają się od 15 €, ale plaże… jak najbardziej. Podobnie jak w Bugibbie, miejsc do kąpieli jest od groma i trochę, chociaż nawet kamieniste plaże cechują się większym urokiem. Dlaczego? Chodzi tutaj głównie o małe baseniki wodne utworzone przy brzegu. Podejrzewam, że kiedyś spełniały jakąś konkretną funkcję, mogły np. służyć do cumowania łódek, ale dziś to tylko i wyłącznie gratka dla odwiedzających.

Woda co prawda nie nagrzewa się na tych zagrodzonych obszarach szybciej, ale za to pływa tam niesamowicie dużo rybek – może nie ogromnych, ale już nieco większych i kolorowych. Warto więc wziąć okularki czy maskę do pływania, by móc nacieszyć się ich widokiem. Plusem jest też to, że w tych miejscach od razu natrafiamy na głębię, no i możemy wchodzić na większe kamienie i skakać do wody w całkiem bezpieczny sposób. Pod powierzchnią  dostrzeżemy mnóstwo roślin oraz wąskich kanalików – nie jest to co prawda rafa koralowa, ale widoki i tak warte zobaczenia.

Istnieją też znacznie większe „baseny” odgrodzone od morza w ściślejszym centrum miasta i tam zdarzają się piaszczyste plaże. Trzeba jednak liczyć się z tym, że nawet o godzinie 19.00, gdy słońce nie grzeje tak mocno, jest przeważnie mnóstwo ludzi i dość ciasno, zwłaszcza że brzegu nie ma za wiele. Dość długo dosięga się jednak dna, więc woda nagrzewa się szybciej – coś za coś.

Golden Bay

Największa piaszczysta plaża, na której byliśmy. Najlepiej udać się na nią z własną parasolką, bo nie uświadczymy ani grama cienia, chyba że schowamy się w dostępnym zaraz obok barze. Miejsce piękne, jedyne takie, gdzie spotkaliśmy się z większymi falami, na których można skakać dosłownie cały dzień. Plaża jest pod ciągłym nadzorem ratowników i jedynym minusem wydaje się to, że trzeba szukać miejsca wolnego od glonów, które owijają się wokół nóg, a ich fragmenty wchodzą pod strój kąpielowy. Lewa strona plaży przynajmniej podczas naszej wizyty przedstawiała się pod tym względem znacznie lepiej niż prawa.

Na miejscu dostępne są również rozrywki wodne takie jak jazda na bananie, gumie (czyli takim okrągłym pontonie), skuterach i wielu innych, oczywiście odpłatnie. Tym razem nie skorzystaliśmy, ale byłam już na nich w Czarnogórze oraz Hiszpanii i polecam gorąco, świetna zabawa ze zrzucaniem do wody i wylatywaniem w powietrze na falach. Niestety ludzi w tym miejscu bardzo dużo, więc ciężko o rozłożenie ręcznika przy wodzie, ale dalej jak najbardziej. My ze swojej strony polecamy.

Gozo – Inland Sea

Na to miejsce trafiliśmy przypadkiem podczas naszej wyprawy na Lazurowe Okno (śmiech na sali, opiszę to wydarzenie w kolejnych wpisach). Niezmiernie się cieszę, że do tego doszło, bowiem dotarliśmy do jednego z piękniejszych miejsc kąpielowych, w jakich kiedykolwiek byłam, a plaż w swoim życiu zaliczyłam naprawdę wiele. Jeśli będziesz na Malcie, nie może Cię to ominąć. Przygotuj się jednak na dość daleką podróż – podejrzewam, że to właśnie odległość i średni dojazd odtrąca wielu ludzi, dzięki czemu na całej plaży przebywa może z 20-30 osób, jest pełno wolnego miejsca do siedzenia i pływania.

Inland Sea to właściwie zatoka, którą z każdej strony otaczają wysokie klify i malutkie, kolorowe domki, które wyglądają jak przerobione na restauracje garaże. Brzeg jest kamienisty, ale nie na takiej zasadzie jak wszędzie, że chodzimy po skałach, tylko po dużych kamieniach. Stojąc na nim, przed naszymi oczami pojawi się kilka rzeczy – kilka kolorowych łódek dryfujących na wodzie, wśród których możemy pływać, food-truck z mrożonymi napojami i lodami (płatność tylko gotówką), a także jaskinia długa na około 150 m, z widocznym wylotem na otwarte morze. Jak można się domyślić, to połączenie nie jest przypadkowe, bowiem możemy zapłacić za 15-minutowy rejs, przepłynąć na drugą stronę zatoki i wrócić za 4 € od osoby. Odradzam jednak bardzo mocno tę opcję – jest dobra tylko w przypadku, kiedy z jakichś względów nie możemy pływać, nie potrafimy pływać lub nie mamy wodoodpornej kamery, a strasznie musimy się pochwalić światu, co widzieliśmy. Ja co prawda należę do ostatniej grupy, ale widoku i tak raczej nie zapomnę, a opowiedzieć mogę zawsze.

Woda przybiera piękny, błękitny kolor i jest niesamowicie czysta – widać wszystko aż do samego dna. Przez cały dzień operuje tam pełne słońce – spokojnie, znajdziecie kawałek cienia, a dzięki temu oraz wąskiemu tunelowi do morza woda jest cieplejsza niż gdziekolwiek indziej. To jedyne takie miejsce, gdzie unikamy szoku, gdy po raz pierwszy się zanurzamy.

Skały są wyżłobione w taki sposób, że możemy wspinać się po nich i wejść na co bardziej płaskie miejsca, by skakać do wody. Nie wchodziliśmy na duże wysokości, bo jednak w całym bajorku jest płytko, ale miejscowym dzieciakom w ogóle to nie przeszkadzało, ba – nawet skakały na główkę, wywołując w nas trwogę. Jeśli jednak nie macie na to ochoty, to i tak nie odczujecie nudy. Wystarczy, że dotkniecie skał, a momentalnie dostrzeżecie, jak wszystko się na nich rusza – ze szczelin wychodzą kraby i to całkiem sporych rozmiarów, a obok nich biegają jakieś szare żyjątka podobne do krewetek. One akurat są dość obrzydliwe, ale fakt faktem boją się ludzi i natychmiast się rozbiegają.

I oczywiście… największa atrakcja, czyli płynięcie wpław przez jaskinię. Licząc od brzegu, łącznie w jedną stronę jest około 250-300 metrów, ale nie martwcie się, gdy tylko przepłyniemy całą długość bajorka, tuż przed tunelem znowu pojawia się płycizna. Na chwilkę, ale jeśli będziecie potrzebowali odpoczynku, to wiecie, że tam na Was czeka. Zawsze też można złapać się skał (w środku nie ma aż tylu żyjątek, one raczej wygrzewają się na słońcu), a czasem nawet trzeba. Należy pamiętać, że przez jaskinię przepływają wcześniej opisane łódki i musimy ustąpić im miejsca. Jest go na tyle dużo, że nie musimy przyklejać się do ściany, ale nie można tego zbagatelizować.

Generalnie nie byliśmy jedynymi osobami, które zdecydowały się płynąć wpław, ale na pewno należeliśmy do zdecydowanej mniejszości. Ja ze swojej strony namawiam – koniecznie spróbujcie; jeśli nie do końca, to chociaż kawałeczek. Uczucie jest niesamowite, zwłaszcza kiedy spogląda się do góry, jak skały coraz bardziej się zwężają. Są tak wysokie, a w panującym wewnątrz półmroku wszystko wydaje się niesamowicie piękne. Nawet nie potrafię do końca opisać uroku tamtej sceny – zostawiasz wszystko w tyle, czujesz coraz zimniejszy prąd pod stopami, a kiedy tylko słońce z drugiej strony jaskini zaczyna oświetlać wodę, przybiera ona dosłownie granatowy kolor. A kiedy wreszcie wypływasz na otwarte morze, roztacza się przed Tobą horyzont i piękne klify. Popłynęliśmy tak dwa razy, a odczucia są po prostu niezapomniane.

Spotkanie z morskimi stworzeniami

Jest jednak jeden szkopuł, aczkolwiek gwarantuję Wam, że dzięki niemu tym bardziej będziecie mieli co wspominać. Po pierwszym przepłynięciu przez jaskinię i wyjściu na brzeg, Szymon podszedł do mnie i zapytał, czy w wodzie istnieje coś, co może jakby… poparzyć? Nie chciał mówić wcześniej, żebym nie spanikowała, a ja po prostu zaczęłam się śmiać, że to pewnie meduza sprawiła mu prezent na urodziny. Generalnie obecność meduz nad morzem Śródziemnym to nie żadna nowość – mój brat został poparzony już przy okazji naszego pierwszego rodzinnego wyjazdu, ale nie zdarza się to na tyle często, by trzeba było mieć obawy. Przy Inland Sea jest jednak trochę inaczej.

Następnego dnia, zanim jeszcze wypłynęliśmy przez tunel, zobaczyłam na swoim przedramieniu czerwoną pręgę. Okazało się, że ja też spotkałam się z meduzą, chociaż tego nie poczułam. Szymon z kolei mówił, że lekko go to miejsce oparzenia piekło, ale bardziej jak pokrzywa, nic większego. Wypłynęliśmy natomiast drugi raz jaskinią… a ja przez cały czas miałam z tyłu głowy, że w moim przypadku nadejdzie druga tura. Płynęłam więc za Szymonem i postanowiłam, że dopłynę tylko do końca jaskini, nigdzie dalej. I wiecie co? W jednym momencie poczułam, jakby ktoś mnie zbiczował, a połowa mojej ręki zdrętwiała. Dopiero po ponad 20-stu latach odkryłam, co to znaczy być porządnie oparzonym przez meduzę i jedyne, o co prosiłam Szymona, to żeby na płyciźnie on pierwszy zobaczył moją rękę. Bałam się tego, że kawałek meduzy się do mnie przyczepił i trzeba będzie go zdjąć, bo czasami tak się zdarza. Na szczęście zostawiła mnie jednak w spokoju, natomiast na dłoni wykwitły mi wielkie, białe bąble. O dziwo zniknęły dosyć szybko, chociaż po tygodniu to miejsce zaczęło mnie swędzieć i pojawiła się wysypka. Teraz co prawda został mały ślad, ale zapewniam – od tego się nie umiera (no chyba że pływa się w tropikach, to już nie gwarantuję bezpieczeństwa).

Należy pamiętać, że oparzenia mogą być różne, bo istnieje wiele rodzajów meduz. Ponoć istnieje wiele tabliczek informacyjnych, gdzie widnieją ich zdjęcia, charakterystyka i sposób postępowania w przypadku oparzenia, ale my nie widzieliśmy ani jednej i trochę to jest chyba kit.

5 złotych rad w razie poparzenia przez meduzę

Wiecie już, że meduzę można spotkać i podejrzewam, że w miejscu zakończenia jaskini one po prostu żyją i mają do tego dogodne warunki. To nie znaczy jednak, że trzeba od razu rezygnować z planów, bo nie jest powiedziane, że będziecie mieć podobne szczęście jak my. Gdyby tak się jednak wydarzyło, oto kilka porad, co zrobić, gdy poparzenie się już jednak zdarzy:

  1. Przede wszystkim nie panikuj – na środku morza, bez gruntu pod stopami, ciężko coś sensownego zrobić, więc najpierw dopłyń tam, gdzie możesz stanąć i uprzedź osobę, z którą jesteś, że zaistniała taka, a nie inna ewentualność.
  2. Może się okazać, że masz alergię na jad meduzy (ale pewnie dowiesz się o tym dopiero w chwili oparzenia) – wtedy idź do ratownika, a jeśli go nie ma, zagadnij nawet tych, którzy mają domki dookoła zatoki; będą wiedzieć, co robić i w razie czego zadzwonią po pomoc. Prawdopodobnie żyją na wyspie całe swoje życie i mają już doświadczenie w podobnych sytuacjach.
  3. Nie drap, nie przebijaj bąbli i w ogóle jak najmniej się dotykaj – czasem, jak mówiłam, oparzenie ledwo czuć i lepiej zostawić je w spokoju.
  4. Jeśli meduza, a raczej jej fragment się do Ciebie przyczepi – nie zdejmuj jej palcami, ani się waż. Trzeba zrobić to przez jakąś tkaninę; koszulkę, ręcznik. Po usunięciu danej części należy ją zakopać tak, by nie oparzyła nikogo innego.
  5. Nie sikaj na ranę!!! – to mit, który miejscowi wymyślili, mając ubaw z paniki turystów. Nie daj więc robić z siebie pośmiewiska i oszczędź sobie traumatycznych przeżyć. 😉

Generalnie ja od siebie nie polewałabym tego żadną wodą, niczego bym na to nie stosowała. Daj temu czas, nie rób głupich rzeczy i zagoi się samo. Nie Ty pierwszy i nie ostatni, więc na pewno przeżyjesz – dopiero kilkanaście oparzeń naraz może być naprawdę szkodliwe lub śmiertelne dla człowieka. Pamiętaj też, że meduza nie do końca robi, to co robi, w celach obronnych. Nie musisz jej rozwścieczyć ani sprowokować. W wodzie, zwłaszcza gdy jest ciemniej, jest mała szansa, że ją dostrzeżesz i wystarczy po prostu, że źle machniesz ręką. Meduza to jedno z niewielu stworzeń, które żyje bez mózgu i jest prawie w całości wodą, więc musisz jej wybaczyć – ona będzie parzyć wszystko, bo za mądra nie jest. Ty za to możesz, więc uważaj na siebie i zachowaj spokój. 🙂

Na dziś to tyle z mojej strony. Mam nadzieję, że zainspirowałam Cię do odwiedzenia paru miejsc i pokazałam fajne alternatywy dla płatnych kąpieli. W następnych wpisach opowiem z kolei o bezpłatnych zabytkach wyspy, które możemy zobaczyć czy nawet wejść do środka – doradzę też, gdzie na pewno nie jechać i na czym zaoszczędzić czas. Tymczasem w ramach czekania zapraszam Cię na mojego Instagrama i fanpage’a, odnośniki po prawej na górze.

Malta cz.4 – Jacy są mieszkańcy wyspy, co zobaczymy w fabryce czekolady i jak działają pola solne?

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis dotyczy naszej 9-dniowej podróży na Maltę. Możesz czytać go oddzielnie lub cofnąć się do pozostałych, jednak żadna opcja nie jest lepsza albo gorsza, jeśli chodzi o odbiór. Pod spodem przeczytasz głównie o naszych pierwszych wrażeniach z pobytu na miejscu, a także polecimy (bądź nie) kilka atrakcji w dzielnicy Bugibba i okolicach. Dowiecie się, jak wygląda praca w fabryce czekolady, a także przeniesiecie się z nami do lat 70’/80’, odwiedzając museum Malta Classic Car Collection. Kolejność następująca:

Przyznam szczerze, że przylatując na wyspę, miałam wyobrażenie, że jednak zachowało się na niej wiele orientalnych elementów, ale raczej nie za bardzo – mocno przesiąkła wpływami włoskimi, niezależnie czy mówimy o architekturze, czy o kuchni. Nowością, z którą do tej pory się nie spotkałam, a która strasznie przypadła mi do gustu, było nazywanie domów. Nie ulic, a właśnie wszystkich domków i kamienic. Część z nich odnosiła się typowo do świętych, inne zaś stanowiły pokaz wyobraźni i kreatywności mieszkańców. Świetna opcja, dzięki której dzielnica nabiera życia i indywidualności. Każde „imię” budynku zapisuje się na ozdobnych tablicach i wygląda to mniej więcej w ten sposób:

Dlaczego wcześniej wspomniałam o świętych? Rozpisywałam się o tym przy okazji wpisu na temat narodowego akwarium maltańskiego (O TUTAJ) – kult świętych jest na Malcie bardzo wyraźnie zauważalny. Posążki znajdują się na rogu ulic, domów, czasami nawet w zbiornikach wodnych. Kierowcy ciężarówek wywieszają w przedniej szybie szale z napisem: „Remember, God loves you” i nie jest to dla nikogo zaskoczeniem. Warto jednak wiedzieć, że razem z wiarą równie mocno ceni się symbole, takie jak na przykład oko Ozyrysa, które umieszcza się na łodziach, by bezpiecznie powrócić do przystani.

Salt Pans

Jeśli mówimy o łodziach, to powinny pojawić się też i ciekawostki o wodzie. Na Malcie niejednokrotnie spotkaliśmy się z rozwiązaniem, które nazywa się Salt Pans, czyli specjalne żłobienia utworzone tuż przy linii brzegowej. Największe z nich zobaczymy na północy Gozo, jednak nie trzeba płynąć aż tam, by przekonać się, jak to wygląda i czy w ogóle działa – mniejsze skupiska znajdziemy przy wielu plażach nawet w samej Bugibbie. My zobaczyliśmy je od razu pierwszy raz, kiedy poszliśmy nad morze, a nawet tego nie planowaliśmy.

Nazwa tego zjawiska nie jest przypadkowa, bowiem ulokowane na ziemi szachownice służyły właśnie do wydobywania soli w naturalny sposób przez człowieka. Tradycja sięga ponad 300 lat i ponoć często przechodziła z pokolenia na pokolenie. Polegało to na tym, że w momencie przypływu lub bardziej burzowej pogody fale wlewały się na brzeg i zalewały przygotowane wcześniej żłobienia. Gdy wszystko wysychało, w miejscach zagłębień pojawiała się sól, którą należało wyzbierać. Do teraz możemy ujrzeć wiele takich lokacji, gdzie proces ten odbywa się samoistnie na przykład na niższych skałach.

Kilka słów o mieszkańcach

Skoro tak mówimy o wyspie, to nie można pominąć w tym miejscu opisu jej mieszkańców – w końcu to ludzie tworzą atmosferę, legendy i miasta. Wspominałam już wcześniej, że na Maltę przybywa wiele osób z zagranicy w celu podjęcia tam pracy. Wszyscy są jednakowo mili, nieważne jakiej narodowości, no i przede wszystkim bardzo komunikatywni. To nic dziwnego, że ludzie sami z siebie zaczepiają cię na ulicy, by zamienić z Tobą parę słów – skąd jesteś, na ile zostajesz, jak podoba ci się kraj. Bardzo często zdarzało się, że po przedstawieniu się jako Polacy, nasi rozmówcy chwalili się ubogim słownikiem takim jak: Dzień dobry, cześć, dziękuję. Kilku nawet wspominało, że ma znajomych w Polsce i odnosili się do nas bardzo przychylnie.

Właściwie tylko raz mieliśmy dziwną sytuację – nie tyle nieprzyjemną, co po prostu dziwną. Dochodziliśmy już pod mieszkanie, kiedy zaczepił nas jakiś człowiek obwieszony biżuterią, raczej ciemniejszej karnacji, ubrany w nie najtańsze ciuchy. Konwersację prowadził głównie z Szymonem, mnie jakby pomijał – opowiadał, że pochodzi z Kenii (co już trochę mi jakby nie grało), że prowadzi sklep spożywczy i czy nie mamy może What’s upa, czy Szymon nie wyskoczy z nim na kawę. Chyba dopiero po tym mój partner spanikował i pociągnął mnie do domu, a mnie niby odrobinę chciało się śmiać, a jednak w głównej mierze byłam po prostu zaszokowana. No żeby martwić się na wakacjach we dwoje, że jakiś mężczyzna z Kenii zabierze ci faceta, kiedy stoisz metr obok, to tego jeszcze nie było. Także drogie panie, swoich chłopców trzeba pilnować. Oczywiście sytuacja z przymrużeniem oka. 😛 Fakt faktem, nie spotkacie się na miejscu z naciągactwem, ludzie są sympatyczni, bo po prostu tacy są i potrzebują otworzyć do kogoś buzię.

Od miejscowych zawsze możemy liczyć też na pomoc i to w najróżniejszych sytuacjach. My w jeden z ostatnich dni potrzebowaliśmy znaleźć biuro, w którym wydają karty miejskie, a że byliśmy akurat w obcej dzielnicy i Google nie pomagał, to postanowiliśmy pytać. Weszliśmy do pierwszego lepszego sklepu, akurat z odzieżą, i w pierwszym odruchu czekaliśmy, kiedy pracowniczka się zdenerwuje. No wiecie, nie chcieliśmy nic kupić, w dodatku pytaliśmy o rzecz, która w ogóle mogła jej nie interesować i jestem pewna, że w Polsce w 90% miejsc już dawno odesłaliby nas do drzwi z hasłem: „Nie wiem, sprzedaję ubrania, proszę zorientować się gdzie indziej, bo ja się tym nie zajmuję”. Tam natomiast kobieta z chęcią nam pomogła, ba! Okazało się, że później jechała z nami autobusem, jeszcze podeszła pogadać i ponarzekać, że niektórzy kierowcy z racji COVID-a nie zatrzymują się, gdy za dużo osób stoi we wnętrzu pojazdu, ale za to następny zabiera ich dwa razy więcej niż powinien i właśnie to się nam przydarzyło.

W sklepach na kasie sprzedawcy rzucają do ciebie żarcikami, na straganach z jedzeniem dają przekąsić ci ciastko za darmo i nie oczekują, że kupisz ich więcej. W weekend zobaczycie w knajpach kluby seniorów, którzy dają pokazy tańca na żywo – nie para czy dwie, a około 30-stu osób wiedzących, że zasługują w życiu na coś więcej mimo 70 lat na karku. Przechodnie dosłownie zatrzymywali się w pół kroku i nagle zbierała się cała grupa gapiów, by obserwować te występy. Super sprawa – w dodatku tak drobna rzecz, a daje emerytom poczucie, że są ważni, młodzi i stoją w świetle reflektorów. Tak właśnie powinno być.

Plusy i minusy wyspy

Istnieją jednak także minusy wyspy – nie są co prawda na tyle duże, by ją przekreślać, ale co bardziej wrażliwym na pewno mogą dać się we znaki. Przede wszystkim kwestia sprzątania po swoich psach. Pamiętam w Polsce taki okres, kiedy nikt o to za bardzo nie dbał i za dzieciaka często wracało się z podwórka z uwalanymi, śmierdzącymi butami. Problem jednak znacznie utracił na wadze i niestety Malta do tego etapu jeszcze nie dotarła. Chyba nie muszę wspominać, że nie jest to zbyt estetyczne, a tym bardziej pięknie pachnące w temperaturze 30℃. Rzadko kto zwraca na to uwagę, a dowodem tego jest nasza piesza wycieczka na Selmun Palace, gdzie szliśmy około 1,2 km ni to chodnikiem, ni po prostu asfaltem. Wiecie, trochę gorąco, człowiek potrzebuje skierować myśli na inny tor, więc zaczęłam liczyć psie kupy, które musieliśmy wymijać, by w nie przypadkiem nie wdepnąć. 12 kup, a więc przynajmniej jedna na 100 m. Yummy.

Dostrzegalny problem jest też w zakresie gospodarki odpadami. Na Malcie są specjalnie wyznaczone dni, kiedy wyrzuca się jakie śmieci, przy czym w połowę z nich można nie zwracać uwagi na segregację i raczej wielu ludzi z tego korzysta. Nietypowy jest raczej widok kontenerów na śmieci, natknęliśmy się na nie może raz lub dwa. Zawiązane worki po prostu wystawia się danego dnia lub jeden wcześniej przed dom, a one stoją wzdłuż ulicy przez kilka, kilkanaście godzin na słońcu. Nie chodzi już nawet o sam zapach, a o to, co z tych śmieci potrafi wieczorami wyjść. Przynajmniej z pięć razy widzieliśmy karalucha i to nie malutkiego, ale zdarzały się też i szczury. One akurat buszowały na plaży zaraz przy restauracjach – podejrzewam, że ktoś po prostu wyrzucał tam resztki. Nie zmienia to faktu, że urządziliśmy sobie romantyczny wieczór z winem przy morzu i o ile jeszcze nie odstraszyły nas szczury biegające kilkanaście metrów dalej, o tyle przenieśliśmy się od razu, gdy zaczęły włazić w szczeliny w skałach niedaleko nas.

Żebyście jednak nie odebrali tego zbyt opacznie – to nie wygląda tak, że Malta tonie w śmieciach, bo ludzie naprawdę je zbierają i robią to, czego się od nich wymaga (chociaż parki mogłyby być mniej zaśmiecone). W letnie miesiące to jednak odrobinę za mało i tyle. Ogólnie jest raczej czysto, nie odczuwa się dyskomfortu, idąc ulicami, nie czuć też wszędzie nieprzyjemnych zapachów i tak dalej, jednak zdarza się i warto mieć to z tyłu głowy. Oczywiście, są miejsca pokroju typowych melin, gdzie walają się butelki – co ciekawe, nie po wódce, a po ogromnych baniakach wina – ale nie zdarza się to nagminnie. Umówmy się, że każde państwo czymś takim się pewnie skala i to nie raz.

Istnieje jednak wiele urokliwych miejsc jak ogródki pośrodku kamiennej zabudowy, gdzie możemy zobaczyć kwitnące opuncje, ozdobne balkony, rzeźby no i przede wszystkim to, co ja lubię najbardziej, czyli kolorowe drzwi z fikuśnymi uchwytami czy klamkami. Zazwyczaj mają piękne, nasycone barwy – niebieskie, pomarańczowe, żółte, zielone, czerwone. Spotkaliśmy się nawet z tym, że palmy ubierano w kubraczki wydziergane na szydełku. Zabawne, ale całkiem urocze. Na miejscu można spotkać też takie ciekawostki jak wegański choco-kebab, gdzie możemy zaobserwować ogromny kawał czekolady na rożnie zamiast mięsa. Nie jest to co prawda element wystroju, ale na pewno przykuwa wzrok.

Malta Chocolate Factory

A jeśli już mówimy o czekoladzie, to trzeba wspomnieć o miejscu, które warto odwiedzić w dzielnicy, jaką wzięliśmy pod lupę, a mianowicie o fabryce czekolady (Malta Chocolate Factory). Na pewno odbiega ono od Waszych początkowych wyobrażeń, bo wchodząc do środka, tak naprawdę znajdujemy się w sklepie z różnymi miejscowymi wyrobami cukierniczymi. Możemy kupić kubki z grawerami i specjalnym uchwytem na łyżeczkę, różnorodne ciastka, czekoladowe buciki, torebki czy nugat. Czeka nas też kosztowanie czekoladowych pastylek – gorzkich, białych, mlecznych o bardzo intensywnych smakach, których używa się do roztopienia we wrzątku czy gorącym mleku. Trzeba przyznać, że wyroby są naprawdę smakowite i nie aż tak drogie, jak mogłoby się wydawać. Ciekawostka? Jeden z Maltańczyków opowiadał nam, że w wielu sklepach można spotkać właśnie polskie czekolady i że są na wyspie bardzo cenione, wielu osobom przypadły do gustu.

Dziewczyny, które obsługują sklep, są bardzo sympatyczne. Wiele rozmawiają, ale nie czuć od nich nachalności ani presji, że musimy coś kupić, jeśli już przekroczyliśmy próg. Dominuje bardziej nastawienie „Fajnie, że jesteś i równie fajnie, jeśli zechcesz coś u nas kupić, ale nie ma presji”. Zresztą tak jest raczej na większości wyspy – raz wyszliśmy z restauracji z powodu horrendalnych cen, no i wiadomo, to zawsze taka niezręczna chwila, ale kelnerka sama zaczęła nas usprawiedliwiać, że nie zawsze trzeba mieć ochotę na makaron i że to zrozumiałe. Zupełnie inna mentalność.

Wracając jednak do tematu – czemu mówimy o fabryce czekolady, skoro to tylko sklep? A no dlatego, że w środku znajduje się też coś takiego, co nazywa się „czekoladowym oknem”. To po prostu duży kawałek przeszklonej ściany, za którą możemy w poniedziałki, środy i (chyba, tego dokładnie nie pamiętam) piątki oglądać, jak przetapia się czekoladę i tworzy ciastka czy inne wyroby. Co jednak nas odrobinę krępowało, to fakt, że nie patrzymy przez lustro weneckie, a więc kobieta po drugiej stronie stała kilka centymetrów od nas, bo akurat tak usytuowany był blat roboczy, i też się nam przyglądała. Pewnie przyzwyczaiła się do takich warunków pracy, ale nam trochę głupio było stać i przyglądać się non-stop jej dłoniom, mimo że sam proces wydawał się dość pochłaniający, zwłaszcza że tworzyła właśnie nową linię czekoladek, przyozdabiała je, nakładała poszczególne elementy i tak dalej. Polecamy wejść do środka i zobaczyć to samemu, zwłaszcza że wstęp jest darmowy.

Malta Classic Car Collection

Drugą taką atrakcją, tylko z kolei płatną, jest Malta Classic Car Collection, czyli muzeum, które w swoim wnętrzu mieści ponad 100 eksponatów. Warto wiedzieć, że informacje na oficjalnej stronie nie są jeszcze zaktualizowane – do niedawna cena za wejście wynosiła 5 euro z racji sytuacji z koronawirusem (tak, na miejscu cały czas nosimy maseczki), natomiast teraz wzrosła znowu do 10 euro, o czym dowiadujemy się w kasie. Warto więc wiedzieć wcześniej, by lepiej rozplanować swój pobyt. My na początku byliśmy wobec tej opcji dość sceptycznie nastawieni, ale mogę śmiało przyznać, że wystawa jest warta tych pieniędzy. Nie chodzi nawet o to, jakie modele samochodów z lat 70’-90’ będziemy w stanie zobaczyć, ale o samą atmosferę. W tle leci nieustannie klimatyczna muzyka z tych lat, a wystrój uzupełniają kolekcje starych aparatów, gramofonów czy nawet gier takich jak jednoręki bandyta czy pinball (inaczej zwany flipperem). Oprócz aut oglądamy też skutery, motory czy nawet motorówki, a podczas wędrówki towarzyszą nam znane osobistości, które danym środkiem transportu się poruszały – odkryjecie na przykład, czym jeździł Elvis Presley, zobaczycie Blues Brothers oraz przeczytacie o szalonej podróży starym Trabantem.

Wnętrze lokalu, który znajduje się tak naprawdę w piwnicy, jest wykorzystane do granic możliwości. W pustych miejscach, gdzie nie starczyłoby już przestrzeni dla eksponatów, stworzono imitację stacji benzynowych, dawnych witryn sklepowych, wysypisk czy nawet przedstawiono codzienną modę kobiet i wzory ich strojów. Ściany pokrywają plakaty Coca-coli, tablice rejestracyjne z różnych stanów Ameryki i wiele innych. My nawet po obejrzeniu całości błądziliśmy jeszcze przez dobrych kilka chwil, tańcząc do znanych rytmów z czasów, kiedy nie było nas jeszcze na świecie. Świetne miejsce i to nie tylko dla tych, którzy znają się na samochodach, interesują się ich historią i modelami. My jesteśmy w tej kwestii kompletnymi amatorami, a jednak wystawa pozwoliła nam przenieść się wiele lat wstecz. A jeśli znacie temat? Jeszcze lepiej! Pokazaliśmy te zdjęcia moim rodzicom, tata absolutnie się zachwycił i komentował każde auto, podczas gdy mama tylko kręciła głową i powtarzała: „Jakbyśmy my tam pojechali, to chyba nigdy bym go stamtąd nie wyciągnęła”.

No i na dziś to już wszystko. Mam nadzieję, że dzięki temu wpisowi poczułeś nieco mocniej klimat Malty i dowiedziałeś się, czego oczekiwać na miejscu. Wyspa stanowi naprawdę przyjazne środowisko dla turystów i warto otworzyć się nieco na Maltańczyków, dać im siebie poznać czy wymienić z nimi kilka słów. W kolejnych wpisach przedstawię Wam, czy na Gozo sprawa ma się podobnie i polecę kilka najlepszych miejsc do zażycia niezapomnianych kąpieli. Zapraszam! A w czasie oczekiwania możesz zerknąć na mojego Instagrama czy fanpage’a na Facebooku, odnośniki po prawej na górze. 🙂

Malta cz.3 – Jakie płatne atrakcje warto odwiedzić na wyspie, ile kosztują i co dzięki nim zobaczymy?

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis dotyczy naszej 9-ciodniowej wyprawy na Maltę. Jest kontynuacją wcześniejszych wątków, ale jeśli chcesz, możesz zacząć czytać od tego miejsca i nie powinno zaburzyć to Twojego odbioru. Dziś opowiem Wam o kilku płatnych atrakcjach w zamkniętych przestrzeniach na wyspie i doradzę, które z nich najlepiej sobie odpuścić, a które wpisać na swoją listę must-have. Zapraszam! Oto, co Cię tu czeka:

Co warto zaznaczyć w ramach wstępu to fakt, że zanim wybierzemy się w dane miejsce, konieczne jest sprawdzenie aktualnych cenników i dodatkowych informacji. Na Malcie bardzo często spotkamy się z tym, że podchodząc do kasy, nie mamy tablicy z przedstawionymi kosztami dla różnych grup wiekowych czy dni tygodnia – zwykle pracownicy danej atrakcji przekazują nam tę wiedzę samodzielnie i, jak można się domyślić, raczej nie stawiają sobie za priorytet, by wybrać dla nas jak najdogodniejszą opcję. Taki research jest ważny zwłaszcza w czasach pandemii, bo zaraz po lockdownie ceny za wejścia spadły w wielu miejscach bardzo dostrzegalnie, a potem wróciły do normy, czego nie aktualizuje się ani na banerach reklamowych, ani na stronach internetowych – druga więc zasada: zawsze warto pytać i nie bać się, że wyjdziemy na Janusza.

Wioska Popeya – cena, atrakcje, opinia

Mówię o tym przede wszystkim dlatego, że my sami, nawet mając wprawę w wyjazdach, daliśmy pod tym względem plamę i to w jeden z pierwszych dni. Udaliśmy się do wioski Popeya (wiecie, tego marynarza jedzącego szpinak), bo od początku to była dla nas jedna z bardziej atrakcyjnych lokacji. Pamiętam jeszcze, jak siedząc w domu, przeglądaliśmy zdjęcia Malty i podziwialiśmy te kolorowe, malutkie czy krzywe domki – im dłużej to robiliśmy, tym bardziej stawaliśmy się napaleni na wyjazd.

Miejsce wydawało się tym bardziej przyciągające, że w zamyśle nie powstało po to, by przyciągać turystów. Pewnie na początku nikt się nawet nie spodziewał, że takie okaże jego końcowe przeznaczenie. Jaki więc był główny cel jego powstania? Przede wszystkim służyło za plan filmowy do musicalu, gdzie główną rolę zagrał Robin Williams. Nie zdziwię się, jeśli większość z Was nie miała z nim styczności i żyła samą kreskówką – to podobnie jak my. Po obejściu wioski naszła nas jednak ochota na poznanie drugiej opcji, mimo że w naszych głowach tkwiło poczucie, jak bardzo naiwne i głupiutkie to prawdopodobnie będzie. Przyjemnie jednak oglądać jakiś film i mówić: „Patrz, ten domek widzieliśmy!”

Budowa wioski zajęła siedem miesięcy i jest to wynik dość imponujący, nawet jeśli brać pod uwagę, że powierzchnia tego miejsca nie jest zbyt duża. Sceneria wygląda jednak naprawdę bajkowo – oprócz kolorów urzeka celowe niedbalstwo, polegające na tym, że wiele elementów jest niesymetrycznych, dachy domów są krzywe i właściwie wszystko wydaje się lekko pokraczne. Większość budynków została poddana renowacji, ale my na przykład ujrzeliśmy jeden z ostatnich, który jeszcze nie doczekał się odnowy. Zabezpieczono go rusztowaniami, da się dostrzec wyblakłą farbę, niemalże zburzony środek i spróchniałe deski, które ledwie się trzymają. Bardzo ciekawy kontrast dla niemal idealnej całości.

Cena

Bilety wstępu w okresie letnim są uzależnione od dni tygodnia, kiedy odwiedzamy obiekt. W weekend za osobę dorosłą zapłacimy 18 euro, natomiast w tygodniu o połowę taniej. Niestety dowiedzieliśmy się o tym za późno, ponieważ już w momencie, gdy wychodziliśmy z ośrodka. Troszkę więc chodziło to za nami do końca wyjazdu, bo jednak warto byłoby te dodatkowe pieniądze mieć, aczkolwiek samego wstępu i odwiedzin absolutnie nie żałujemy. Zabawiliśmy tam około trzech godzin; wydawałoby się, że to wręcz niemożliwe, a jednak czeka nas sporo atrakcji. W cenie biletu otrzymujemy darmową pocztówkę i popcorn, które później możemy odebrać na trasie.

Dostępne obiekty

Wbrew pozorom nie podziwiamy obiektów tylko z zewnątrz – bardzo często istnieje możliwość wejścia do środka domku. Część z nich została przerobiona na kino, restaurację, toalety czy sklepy z pamiątkami, ale do niektórych zaglądamy, by obejrzeć zdjęcia z planu filmowego, zbiory figurek i pluszaków, a także rekwizyty, które zostały użyte podczas nagrywania musicalu.

Istnieje też specjalna strefa z grami, gdzie możemy uzupełniać drewniane układanki, grać w warcaby, kółko i krzyżyk i tym podobne. Znajdują się tam jednak także nieco bardziej skomplikowane obiekty, które umożliwiają nam rywalizację – na przykład tor przeszkód, gdzie musimy przejść trasę pomiędzy gęsto zawieszonymi nitkami z dzwoneczkami. Celem jest niewywołanie dźwięku żadnego z nich, ale mimo naszych małych rozmiarów okazało się to dosyć trudne. Jeszcze ciekawszą opcją jest toilet game, gdzie pod ścianą ustawiono wystylizowane kibelki i narysowano na nich celownik, do którego musimy rzucać prawdopodobnie papierem toaletowym, by zamknąć klapę. Rozgrywki na żywo nie udało nam się jednak zobaczyć. L Poleciłabym Wam również mini-golf, który znajduje się na miejscu, bo sama jestem wielką fanką i wspominam grę z sentymentem, jednak widać, że nikt już dawno o tę strefę nie zadbał. Tory są dość zdewastowane, krzywe, przeszkody przewrócone – a szkoda, bo miejsce kiedyś musiało wyglądać naprawdę ładnie. Rozegraliśmy dwa dołki na słońcu i poddaliśmy się, bo więcej tam było wściekania się niż zabawy.

Iluzje optyczne i zabiegi filmowe

Poddaliśmy się też iluzjom optycznym dzięki domkowi z krzywą podłogą. Tego zabiegu ponoć bardzo często używano w filmie, by zniekształcić perspektywę widza. Polegało to na tym, że domek był idealną bryłą, natomiast kafelki w środku układano w taki sposób, by jedna osoba stała dużo wyżej niż druga. Na ujęciach więc wyglądało to w ten sposób, że obie postacie stoją na równej powierzchni, natomiast jedna ma sufit tuż nad głową, podczas kiedy drugiej brakuje do niego jeszcze grubo ponad metr. Chcieliśmy przedstawić Wam to na zdjęciu, niestety brakowało nam trzeciej osoby do strzelenia fotki, plus w środku było na tyle ciasno, że i tak nie dałoby rady jej zrobić. Musicie więc sami pojechać na miejsce i dowiedzieć się, co mam na myśli.

Oprócz rozrywki, którą zapewniamy sobie sami, możliwe jest obejrzenie inscenizacji odgrywanych przez pracowników wioski. Występują nie tylko na scenie, ale też zaczepiają przypadkowych przechodniów; z jednej strony to gratka dla dzieciaków, z drugiej my jako dorośli czuliśmy się dosyć nieswojo w tego typu interakcji, bo właściwie tylko stoimy i patrzymy, jak postacie przerzucają się zdaniami na twój temat. Jeśli chcemy być takim biernym widzem, to najlepiej udać się do kina, gdzie pokazana została historia powstania musicalu i wioski w języku maltańskim lub angielskim.

Kąpiel w zatoce

Duża zaleta – na miejscu możemy się również wykąpać w zatoce, mamy darmowy dostęp do materacy z baldachimami oraz dmuchanych atrakcji w wodzie. Trzeba więc przyznać, że może i cena za wejście jest wysoka, zwłaszcza w weekend, ale zyskujemy dużo możliwości (za które zwykle dodatkowo się płaci, jeśli na przykład kąpiemy się w jakiejś zwyklej zatoce). Co zabawne, kawałek dalej od brzegu znajduje się jakby betonowe molo, które nie należy już do wioski. Można pod nie podjechać samochodem, więc jeśli ktoś uparłby się na płynięcie wpław, to mógłby dostać się do atrakcji całkowicie za darmo, chociaż to nieładnie 😉

Ostatecznie polecamy, pod spodem podrzucam jeszcze kilka zdjęć na zachętę:

Malta National Aquarium – cena, obiekty i ciekawostki

Drugie płatne miejsce, które jest mocno rozsławione na Malcie, to Narodowe Akwarium (Malta National Aquarium). Jeśli posiadacie miejską kartę autobusową Tallinja Explore, o której pisałam TUTAJ, otrzymujecie z góry 3 euro zniżki od osoby na tę atrakcję. W czasach koronawirusa to nie obowiązuje, z racji tego, że bilety generalnie są znacznie tańsze. Wcześniej kosztowały 13,90 euro, obecnie 12,90, natomiast my weszliśmy jeszcze za 8/9 euro (dokładnie nie pamiętam, ale w tych granicach). Bardzo miła niespodzianka, mimo że na miejscu wciąż musimy przejść kilka procedur takich jak mierzenie temperatury czy nieustanne noszenie maseczki. Jedynym wyjątkiem jest pamiątkowe zdjęcie, gdzie możemy się odsłonić, chociaż to opcja płatna 3 euro i my z niej zrezygnowaliśmy. Jeśli chodzi o dodatkowe atrakcje, to na miejscu znajduje się też bistro i zewnętrzny plac zabaw dla dzieci.

Strefy akwarium

Co możemy zobaczyć wewnątrz akwarium? Całość jest podzielona na pięć, a tak naprawdę sześć stref. Przyznam jednak szczerze, że przechodząc z jednej do drugiej, nie odczuwało się zbyt dużej różnicy. Chodzi nie tyle o zmieniający się wystrój, co o typ zwierząt, które spotkamy za szkłem. Zwykle odzwierciedlają one faunę danej części Malty.

  1. Zachodnia linia brzegowa Malty (gdzie zobaczymy rekiny, które po jakimś czasie z powrotem wypuszcza się do morza; spotkało to już ponad 300 egzemplarzy i zostawia mocno pozytywne odczucia z racji tego, że zwierzęta nie są „więzione” w akwarium całe życie).
  2. Port Valetty
  3. Tropikalny ocean (dotyczy głównie oceanu Indo-Pacyfiku)
  4. Czasy romańskie (w tym miejscu odtwarza się wraki starożytnych statków, znajduje się tu również replika kotwicy św. Pawła)
  5. Gozo i Comino (czyli wyspy należące do Malty)
  6. Gady i płazy

Malta – wierzenia i kult świętych

Ciekawostka na temat punktu czwartego – wspominałam już, że mieszkaliśmy w Zatoce św. Pawła, tutaj mowa o replice kotwicy z jego statku, ale to nie wszystko. Wewnątrz akwariów można znaleźć nawet posąg przedstawiający jego podobiznę, podobnie jak podobizny innych świętych. Tego aspektu na Malcie akurat nie da się przeoczyć, kult świętych jest tam dostrzegalny na każdym kroku. Co chwilę natykamy się na kościoły, na rogu każdej ulicy czy nawet domu znajdują się posążki i figury postaci. Jest ich tak dużo, że w pewnym momencie zastanawialiśmy się, czy mieszkańcy wiedzą w ogóle, który pomnik uosabia którą osobistość. Podczas pobytu widzieliśmy przynajmniej cztery przedstawiające Jana Pawła II i być może jest to powód, dla którego maltańczycy odnoszą się bardzo przychylnie do Polaków. W wielu miejscach spotkamy też ojca Pio, odnalazł się nawet memoriał ku pamięci Maksymiliana Kolbe.

To Was pewnie zdziwi, ale mimo takiego podkreślania, mieszkańcy wyspy bazują też na kilku przesądach, które nijak mają się do chrześcijaństwa. Bardzo często chodząc po sklepach z pamiątkami czy odwiedzając porty, natkniecie się na charakterystyczny symbol, który widnieje nawet na kartach miejskich, a mianowicie na oko Ozyrysa. Do dziś uważa się, że umieszczając je na łódkach czy statkach, człowiek zabezpiecza się przed złymi warunkami na morzu i gwarantuje sobie bezpieczny powrót do domu. A nawet jeśli tak nie jest, to znak pojawia się wszędzie i nie ma osoby, która by go nie skojarzyła.

Dostępne obiekty i atrakcje

Podsumowując jednak całokształt zwiedzania – zajmie Wam ono koło dwóch godzin i jest warte swojej ceny. Napotkacie bardzo wiele gatunków ryb, których pewnie nigdy dotąd nie widzieliście (na przykład rybę w brokacie). Szkoda tylko, że na miejscu nie ma tabliczek informacyjnych na temat danych gatunków. Wiem, że ludzie i tak niewiele by zapamiętali, ale czasem warto nauczyć się nowych nazw czy choćby zaspokoić ciekawość. Znajdziemy za to bardzo dużo wystaw poświęconych problemowi śmiecenia – na przykład, że kiedy śmiecimy, pojawiają się szczury, a te z kolei zjadają jaja mew, dlatego powinniśmy się tego wystrzegać.

Sam wystrój jest jednak mocno dopracowany, a obiekt zadbany – widzieliśmy, jak obsługa na bieżąco czyści terraria. Pamiętam, że akurat szukałam w jednym z nich żab czy innego żyjątka, w każdym razie ciężko było mi je znaleźć. Patrzę po bokach, na dole, u góry… i kiedy uniosłam wzrok, zobaczyłam twarz jakiegoś mężczyzny. Jak ja się wystraszyłam! A okazało się, że pracownik akwarium po prostu uniósł klapę i wrzucił do środka jedzenie. Widać było, że ma ze mnie niezły ubaw, ale zaraz potem i ja, i Szymon wybuchliśmy śmiechem.

W tej samej strefie możemy podziwiać też kameleona, legwany czy węże, ale mnie najbardziej utkwiło w głowie maleńkie stworzonko, które nie mam pojęcia, czym było. Trochę jak nierozwinięta do końca żaba, troszkę jak chodzący glutek, ale zainteresowanie ludźmi przejawiał ogromne. Siedział dokładnie po drugiej stronie akwarium, a kiedy dotknęliśmy palcem szyby, z prędkością światła przybiegł/podpełzł(?) do nas i patrzył wyłupiastymi oczkami. Może nie jest najpiękniejszy, ale spójrzcie na niego:

Na miejscu spotkamy również szklany tunel – jeśli byliście w zoo we Wrocławiu, to wiecie, o czym mowa. Nie był może najbardziej okazały, z jakim się spotkałam, ale widoki i tak wspaniałe. Bardzo fajnie wyglądało to zwłaszcza na filmikach, bo rekiny podpływały bardzo blisko i idealnie trafiały w kadr. Wszystkie stworzenia są dosłownie na wyciągnięcie ręki, a my możemy poczuć się przez chwilę tak, jakbyśmy byli pod wodą razem z nimi. Super uczucie, polecam się wybrać.

Parki wodne Malty

Trzecie miejsce, a może raczej miejsca, o których chciałabym wspomnieć, to Splash & Fun Water Park oraz Bugibba Water Park. Jeśli samo morze to dla Was za mało, przeszkadzają Wam w większości kamieniste plaże i brak przestrzeni dla dzieci, to wybór tej opcji wydaje się zrozumiały. Niestety wiele miejsc do kąpieli na Malcie ma to do siebie, że bardzo szybko z płycizny przechodzimy na głębię, gdzie nie dotykamy stopami dna, a wiadomo, z maluchami to zawsze odrobina strachu i non-stop trzeba mieć je na oku. My tą kwestią jeszcze nie musimy się przejmować i z tego względu odpuściliśmy sobie tę przyjemność, ale widzieliśmy oba parki z zewnątrz i pozwolę sobie na naskrobanie krótkiej opinii o każdym z nich.

Bugibba Water Park

Jeśli już gdzieś bym się udała, to raczej do Splash, przede wszystkim dlatego, że Bugibba jest dosyć mała, właśnie zaprojektowana mocno pod szkraby. Kilka psikawek, jakichś małych zjeżdżalni, no ale przynajmniej mamy gwarancję bezpieczeństwa i wiemy, że dziecko zajmie się sobą lub rówieśnikami. Na pewno dużą zaletą parku jest to, że nie uiszczamy żadnej opłaty za wstęp. W dodatku znajduje się bardzo blisko linii brzegowej, dlatego można połączyć to z nurkowaniem i kąpielą w morzu tak, by zarówno dzieciaki, jak i rodzice mieli jakąś nagrodę.

Splash & Fun Water Park

Splash z kolei ma atrakcje zaprojektowane bardziej pod dorosłych, zjeżdżalnie są wyższe i poziom trudności wzrasta. Na miejscu mamy możliwość wykąpania się w kilku basenach– relaksacyjnym, rwącej rzece czy zbiorniku ze sztucznymi falami. Chętni mogą też pójść na trampoliny. Dla dzieci przewidziano park dinozaurów czy uczestnictwo w animacjach, utworzono też specjalny park rozrywki z karuzelami oraz autkami. Jak można się domyślić, z racji wielkości i bogatej oferty tutaj już musimy płacić za wstęp. Całodniowy bilet kosztuje 22 euro, natomiast półdniowy (po godzinie 15.00) 15 euro, co jednak stanowi spory wydatek. Trzeba więc zastanowić się, czy mimo dostępu do morza zależy nam na rozrywce w postaci zjeżdżalni i podwyższonej adrenaliny, czy jednak stawiamy tylko i wyłącznie na ochłodę, a zaoszczędzone pieniądze na planujemy przeznaczyć na coś innego.

Mediterraneo Marine Park

Zaraz obok Spash & Fun Water Park znajduje się Mediterraneo Marine Park, który my zostawiliśmy sobie na ostatni dzień pobytu, nim wyjechaliśmy na lotnisko. Wylot mieliśmy dopiero wieczorem, więc stwierdziliśmy, że to będzie świetna opcja, żeby przez cały dzień nie targać ze sobą bagaży podczas zwiedzania i by nie spiec się jeszcze bardziej na plaży. Pomyśleliśmy, że usiądziemy przy zwierzętach i będziemy czekać na występy oraz porę karmienia. Na miejscu nie ma zbyt dużo okazów, więc to oszczędzało nam ciągłych wędrówek z jednego końca parku na drugi – znajdziemy tam jedynie lwy morskie, papugi, delfiny, gady oraz żółwie.

Cena

Bilety wstępu są absurdalnie drogie, dlatego też woleliśmy odłożyć ten wyjazd jak najpóźniej i rozeznać się, ile zostanie nam pieniędzy. To wszystko dlatego, że nie tylko możemy oglądać zwierzęta, ale też dokonywać z nimi interakcji i w ten sposób wydać nawet 150 € za pakiety. Czy byliśmy aż tak szaleni? No niespecjalnie. Dlatego zdecydowaliśmy się na kupno samego wejścia za 16 euro od osoby… prawie.

(Nie)atrakcje

Każdy taki morski park, w którym byłam do tej pory, działał dokładnie na takiej zasadzie, jak przedstawiłam Wam to powyżej. Troszkę można przyrównać to do zoo, gdzie podziwiamy zwierzęta, a w specjalnie wyznaczonych godzinach oglądamy pokazy treserskie czy karmienie. Mediterraneo Marine Park jest pod tym względem wyjątkiem i Szymon jeszcze kilka razy tego samego dnia powtarzał mi, że miałam nosa i nie zgadzałam się na kupno biletów online. Dlaczego? Gdy tylko podeszliśmy do kasy, pani pokazała nam specjalną mapkę obiektu i zaznaczyła godziny, kiedy są następne pokazy zwierząt. Jest sesja poranna i popołudniowa, w której wszystkie pokazy się powtarzają. My trafiliśmy akurat na lukę, którą uzupełniały lwy morskie – jak się okazało, to wcale nie oglądanie ich, a możliwość zrobienia sobie z nimi zdjęcia, za co trzeba dopłacić, bo bilet nie pokrywa wszystkich kosztów. Podziękowaliśmy i stwierdziliśmy, że zaczekamy na inne zwierzęta, na co pani mówi, że musimy czekać na zewnątrz, bo zwierzęta ogląda się tylko i wyłącznie na pokazach o wyznaczonych godzinach, a tak ogólnie to nie można. Nie wiem, czy zamykają trybuny, czy zwierzęta, ale ta opcja wydała nam się zupełnie abstrakcyjna. Co prawda można wychodzić i wchodzić do parku danego dnia na ten sam bilet, no ale halo. Stanęło na tym, że możemy coś obejrzeć najszybciej za dwie godziny, potem znowu musimy czekać i tak w kółko. Ostatecznie podziękowaliśmy, bo jakoś nie widziało nam się na siłę kupować biletów tylko dlatego, że tak założyliśmy wcześniej. Generalnie nie polecamy, pierwszy raz spotkaliśmy się z podobnymi zasadami i raczej nie pozostawiło to w nas pozytywnych wrażeń.

I tą przestrogą kończymy nasz dzisiejszy wpis. W następnym skupimy się na atrakcjach w samej dzielnicy Bugibby (zarówno płatnych, jak i nie) – już może nie tak drogich i rozsławionych, ale wciąż wartych wspomnienia. Mam nadzieję, że dzięki nam zdobyłeś kilka pożytecznych informacji i zajrzysz do następnej części wpisu. A w czasie czekania możesz zerknąć na mojego fanpage’a na Facebooku lub Instagrama. Odnośniki na górze po prawej, zapraszam! 🙂

Malta cz.2 – Jakie dokumenty trzeba uzupełnić na lotnisku, co różni oba kraje i jak radzić sobie z upałem?

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis dotyczy naszej 9-dniowej wyprawy na Maltę we dwoje. Jest kontynuacją poprzedniego, ogólnoinformacyjnego, ale też nic nie stoi na przeszkodzie, żeby czytać od tego miejsca. Tutaj poruszymy kwestię tego, jak zmieniła się sytuacja na lotniskach pod kątem pandemii, a także nakreślimy parę pierwszych skojarzeń czy wspomnień tuż po przybyciu na wyspę. Nie zabraknie również sprawdzonych sposobów na nieustające upały, zapraszam!

Jako że wylot mieliśmy koło godziny 15.00 z Poznania, a na odprawie chcieliśmy zjawić się po 13.00, nasza podróż zaczęła się już z samego rana. Śmialiśmy się nawet, że krócej lecimy na maltańską wyspę niż dojeżdżamy nad maltańskie jezioro (tak, w Poznaniu jest jezioro, które nazywa się Malta). Zanim dotarliśmy do Opola, przesiedliśmy się na pociąg, zjedliśmy przy Poznaniu Głównym i zatrzymaliśmy się w autobusie nr 159 na lotnisku, minęło pięć godzin. Lot na Maltę trwał tylko 2,5 h, więc pestka. Jak jednak wyglądała cała wcześniejsza procedura?

Jakie zmiany pandemia wniosła na lotniskach?

Zarówno w pociągu, na lotnisku, jak i w samolocie trzeba mieć nieustannie założoną maseczkę. Wyjątkiem są jedynie punkty gastronomiczne, w których na czas jedzenia można z tego obowiązku zrezygnować. Czy w praktyce wszyscy się do tego stosują? Nie mają wyboru, chociaż większą dyscyplinę dostrzegliśmy podczas lotu. W innych przypadkach ludzie raczej odchylają maseczki, kiedy tylko mogą, no chyba że konduktor zwróci im uwagę albo sami mają na tyle przyzwoitości, by w porę się schować. Trochę to już niestety pic na wodę, zwłaszcza że co chwilę je zakładamy, zdejmujemy i wszyscy używają tej samej maseczki przez miesiąc, ale powiedzmy, że osiągamy efekt placebo i czujemy się względnie bezpieczni. W samolocie stewardowie i stewardessy kontrolują to znacznie częściej i raczej rzeczywiście wszyscy siedzą zamaskowani.

Podczas odprawy zmienia się niewiele, poza faktem, że mocno zaleca się teraz odprawy online. Ja jestem akurat ich zwolenniczką niezależnie od sytuacji epidemicznej, bo po prostu zaoszczędzają mnóstwo czasu. Wystarczy najwcześniej na dwa tygodnie przed odlotem zalogować się na konto, z którego kupowaliśmy bilety lotnicze (lub wpisać unikalny numer rezerwacji w przypadku braku konta), od razu uzupełniamy wszystkie informacje z naszych dokumentów, wybieramy miejsce do siedzenia i ewentualnie dokupujemy jakieś dodatkowe pakiety. Zwłaszcza w przypadku bagażu podręcznego ta opcja sprawdza się znakomicie, bo nie potrzebujemy w ogóle podchodzić do stanowiska odpraw, co zaoszczędza jakieś 40 minut naszego czasu. Jak zwykle jednak polecam zjawić się na lotnisku wcześniej, a nie na styk, bo po co się denerwować?

W Polsce, jeszcze zanim zacznie się gorączka kontroli, przechodzimy przez pierwszą bramkę i jesteśmy poddawani mierzeniu temperatury. Proces jest dość zabawny, bo nie przebiega tak jak wszędzie indziej, tj. poprzez nakierowanie elektronicznego termometru na czoło. Bramka ma specjalnie wbudowany termometr, który sprawdza nas poprzez… wewnętrzną część ręki tuż przy nadgarstku. Być może jest to jakiś sposób, by zminimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia gorączki lub sprzęt zaprogramowano tak, by nieco zaniżał wyniki, bo dosłownie każdy, kto poddawał się pomiarowi, odbiegał od normy mimo upału. Mnie pokazało 36,0℃, Szymonowi 35,5℃, a mężczyźnie przed nami jeszcze mniej. Może to przypadek, podejrzewam jednak, że mimo wszystko każdy stara się uniknąć zamieszania i mieć jak najmniejsze prawdopodobieństwo zatrzymania zakażonego. Oczywiście mogę się mylić, to tylko luźno rzucone przemyślenia.

Przechodzenie przez bramki wykrywające metal nie zmieniło się ani trochę, poza faktem, że pudełka, do których wkładamy bagaże podręczne i elektroniczne urządzenia, są teraz każdorazowo dezynfekowane, przez co często są po prostu mokre, kiedy coś do nich wkładamy. Troszkę głupio, zważając na fakt, że to najczęściej telefony, aparaty i laptopy, no ale wilgoci raczej nie ma na tyle, by sprzęt uległ uszkodzeniu. W Polsce przy okazji tego procesu cały czas przestrzega się odległości między pasażerami i wszystko przebiega raczej w dużym pośpiechu, na Malcie odczuwałam mniejszą presję w tej kwestii. Tutaj też muszę się pochwalić – kto pamięta nasze islandzkie wpisy, ten wie, że nigdy nie przeszłam niezauważona przez bramkę wykrywającą metal, przeszukiwali mi też bagaż podręczny i zrobili test na obecność substancji wybuchowych. Po tamtych zajściach po raz pierwszy stresowałam się kontrolą – zupełnie bezpodstawnie, dokładnie tak jak przy każdej bramce sklepowej. I wiecie co? Udało mi się przejść bez zatrzymania i to dwukrotnie! 😀

Jeśli chodzi o samolot, to pozostało zaledwie kilka miejsc wolnych. Ruch na lotnisku co prawda wydawał się mniejszy niż zwykle, ale nie aż tak, żeby robiło to przytłaczające wrażenie. Co za tym idzie – na Malcie wśród turystów spotykało się w 95% Polaków. Czasem dało się zobaczyć jakiegoś Brytyjczyka lub w trakcie rozmów ktoś przyznawał, że jest z Włoch lub Macedonii, ale przeważnie jednak byli to Polacy. Nie ma natomiast co ukrywać, że ciężko odróżnić rodowitego Maltańczyka od przyjezdnych, którzy osiedlają się tam na stałe lub w celach sezonowej pracy. Wszyscy są jednak mili i pomocni, a ja coraz częściej przychylam się ku teorii, że narody, które większość roku mają ciepło oraz słońce, są po prostu szczęśliwsze.

Dokumenty wypełniane na lotnisku

W przypadku podróży samolotowych należy zwrócić uwagę na wymogi, które stawia przed nami każde państwo. Przykłady wielu z nich podałam przy okazji pierwszego wpisu – Malta pod tym względem jest dość ulgowa. Ja informacje czerpałam głównie ze strony gov.pl i tutaj warto zwrócić uwagę na jedną istotną rzecz, której z tej czy podlinkowanych stron nie wyczytamy. Generalnie jest tak, że po przylocie musimy uzupełnić dwa dokumenty, z tym że oficjalny przekaz podaje, iż uzupełniamy je już na lotnisku. No… tak, to prawda, tylko wydaje mi się, że zupełnie odrębne wyobrażenie miał ktoś, kto zamieszczał informacje na stronie i zupełnie inne ma przeciętny czytelnik. Na lotnisku nie oznacza, że wysiadamy z samolotu i udajemy się po odbiór bagażu, przy okazji wypełniając jakiś druk. Zostajemy na swoich miejscach i nie możemy opuścić swojego siedzenia tak długo, aż nie uzupełnimy dokumentów. Przyznaję, nie przewidzieliśmy takiej opcji i nawet nie mieliśmy ze sobą długopisu – nie rozdawano ich także na pokładzie, więc wyszliśmy jako jedni z ostatnich, czekając, aż ktoś życzliwy się z nami podzieli.

Jakie to właściwie były dokumenty? Po uzupełnieniu pierwszego z nich mogliśmy udać się na halę i uzupełnić drugi (tam już były długopisy). Pierwszy, czyli the Public Health Travel Declaration Form, obowiązuje tylko na Malcie, w Polsce nie musieliśmy go już uzupełniać. To taka ogólna ankieta z danymi osobowymi, podpisami i pytaniami o wyjazdy w ciągu 14 ostatnich dni. Drugi dokument, the Passenger Locator Form, jest znacznie dłuższy, w dodatku uzupełniamy go po krateczkach – nasze dane, dane członka rodziny do kontaktu, dane osób, z którymi podróżujemy, adres zamieszkania w Polsce, na Malcie, numer lotu, siedzenia – dosłownie wszystko, co może pomóc nas zidentyfikować w przypadku, gdyby okazało się, że któryś z pasażerów naszego samolotu był zakażony. W takim przypadku po uzyskaniu wiadomości e-mail bądź telefonu jesteśmy zobowiązani przejść kwarantannę i z naszych wakacji nici. Na szczęście nic takiego nie miało miejsca.

Co na plus w przypadku Malty – jeśli podróżujemy grupą/parą, wystarczy uzupełnienie jednego dokumentu i zamieszczenie imienia oraz nazwiska partnera. Obsługa lotniska zezwala też na zostawienie kilku pustych pól, które i tak pewnie nie mają zbyt dużego znaczenia. Po przylocie do Polski uzupełniamy wszystko, w dodatku w tylu sztukach, ile jest osób. Pocieszający jest fakt, że możliwe jest wcześniejsze wydrukowanie dokumentów i uzupełnienie ich, a po wylądowaniu po prostu zostawia się je u stewardessy – nie trzeba czekać na kopię, którą ona rozdaje.

Po przylocie na Maltę nie mierzy się temperatury, przy wylocie również się z tym nie spotkaliśmy, co nie znaczy, że nigdy nas to nie spotka. Nie ma jednak czemu się dziwić – sytuacja epidemiczna jest już zjawiskiem niemalże wymarłym na Malcie (czasem 1, czasem 3 przypadki na tydzień), więc i ostrożność nie jest już tak przesadna. Oczywiście maseczki nosimy w każdym środku transportu i zamkniętym pomieszczeniu, ale raczej przymyka się oczy na zsuwanie maseczki z nosa podczas upału.

Kontrole autobusowe

Tutaj nasuwa mi się sytuacja, kiedy na pokład autobusu wszedł kontroler. Nie był to kanar, tam taka posada chyba w ogóle nie istnieje ze względu na to, że wchodzimy do środka zawsze przednim wejściem i odbijamy bilet u kierowcy. Czytnik wydaje dwa rodzaje piknięć – jedno potwierdzające, jeśli bilet ma jeszcze termin ważności, drugie negatywne, jeśli bilet się wyczerpał. Albo więc kupimy nowy, albo nie wsiądziemy – troszkę to działa jak nasze PKS-y. Oczywiście kierowca jest oddzielony ścianą z pleksi, ale i tak zdziwiło nas, że w Polsce ten aspekt rozwiązano w zupełnie inny sposób. No, w każdym razie kontroler wsiadł na pokład w momencie, kiedy ledwie kto miał na twarzy maseczkę. Szedł przez środek autokaru, wskazywał ludzi i powtarzał: „Mask, mask, mask”. Szczerze mówiąc, mentalnie przyszykowałam się już na grad mandatów, podczas kiedy… mężczyzna usiadł na przedzie, spojrzał na wszystkich ostatni raz i wysiadł na najbliższym przystanku bez słowa. Nie mieściło nam się to w głowach – w Polsce na pewno nie przeszłoby to bez echa.

Różnice w procedurach – Polska vs Malta

Kontrole na bramkach na lotnisku w przypadku Malty też są raczej lżejsze, ale procedury postępowania nieco różnią się od tych w Polsce. Przykład? Laptop w Polsce musi przejść przez skan otwarty, na Malcie wręcz przeciwnie. Płyny w Polsce muszą być opakowane w przezroczyste pojemniki (jak wszędzie zresztą), a ich pojemność jest skrupulatnie sprawdzana, natomiast na Malcie porozmawialiśmy z obsługą, że przewozimy dwa razy po trzy maleńkie buteleczki lokalnych likierów na prezent, że są ładnie zapakowane i czy możemy ich nie wyciągać z opakowania, no i nie było z tym żadnego problemu, mimo że nie zakupiliśmy tego towaru w strefie bezcłowej, wiadomo. Myślę jednak, że nie raz mieli już podobną sytuację i z jednej strony może nie do końca dobrze, że przymyka się na to oko, z drugiej i tak rzeczy przeszły przez skan i fajnie, że nie traktuje się każdego turysty jako potencjalnego przestępcy.

Pierwsze spojrzenie na Maltę

Myślę, że temat kontroli i lotniska mamy zamknięty – jakie w takim razie były nasze pierwsze wrażenia w chwili zobaczenia wyspy z góry? Szczerze? Dość… nijakie, przede wszystkim dlatego, że wszystko wydaje się żółte i jałowe. Lato na Malcie jest bardzo upalne i pozbawione deszczu; średnia opadów w lipcu wynosi 0 dni, w czerwcu, sierpniu i wrześniu 1. Rzeczywiście, dopiero w połowie pobytu zobaczyliśmy pierwszą chmurę nad głowami. Bardzo często widać je gdzieś dookoła, na horyzoncie, ale jakby wyspa ich do siebie nie dopuszczała. Roślin, które przetrwały taki klimat, jest naprawdę niewiele – przeważnie dojrzałość ich owoców przypada na przełom sierpnia/września, więc też na tym nie skorzystaliśmy.

Większość wyspy pokrywa kamień, który dodatkowo akumuluje ciepło i zabiera miejsce na zieleń, jednak mieszkańcy Malty radzą sobie z tym problemem coraz lepiej, hodując pnącza w donicach. Bardzo często obrastają one budynki i są niesamowicie kwieciste – widok nieraz zapiera dech w piersiach. Najlepszym jednak potwierdzeniem na to, że ciężko o bujną roślinność, jest wypalona i nijaka trawa, co od razu wpływa na posturę spotykanych czasem koni. Możecie zapomnieć o widoku umięśnionych, jurnych ogierów, który często zastajemy w Polsce. Zwierzęta są wręcz wychudzone i po prostu wyglądają mizernie, przynajmniej przez te letnie miesiące.

Jak radzić sobie z upałem?

Skoro upał jest tak dojmujący, to jak poradzić sobie ze zwiedzaniem w takich warunkach? Cóż, jest wiele gorętszych krajów, gdzie przecież życie nie stoi w miejscu. Wystarczy znaleźć odpowiedni patent i my zamierzamy się z Wami kilkoma podzielić.

  1. Klimatyzacja bądź wiatrak to rzecz święta – niekoniecznie dwa na raz, ale warto celować w zakwaterowanie z którymkolwiek z nich, bo bywały noce, że przepływ powietrza mimo otwartego okna był po prostu zerowy.
  2. Słomiany kapelusz – przyznam, że temat głowy właściwie zawsze olewam, ale mając ciemną karnację i ciemne włosy, czasem jest to strasznym utrapieniem. Plus podczas plażowania spaliłam sobie przedziałek, bo niestety moja głowa jest jedyną częścią ciała nieodporną na słońce.
  3. Podróżując, zawsze miejcie na sobie strój do kąpieli, a w plecaku ręcznik plażowy – nie damy rady przez tyle dni chować się w zamkniętych pomieszczeniach od godziny 12-15, zwłaszcza jeśli planujemy dłuższą podróż. Malta jest o tyle cudowna, że prawie każde miejsce warte zobaczenia jest usytuowane nad morzem lub blisko niego. Żaden problem – chwila zwiedzania, później czas na kąpiel i ochłodę, a potem znowu można zwiedzać. W przeciwnym wypadku człowiekowi może zrobić się po prostu słabo.
  4. Przerwa na mrożoną kawę bądź Slushy (czyli tzw. granitę, coś na wzór sorbetu lodowego) – dostępne praktycznie wszędzie, przeważnie też niedrogie (max. 4 euro w najgorszych wypadkach), chłodzi i daje człowiekowi poczucie nagrody po długim chodzeniu.
  5. Filtry do opalania i balsam na schodzącą skórę – koniecznie! Aż do samego końca powrotu do Polski. My spaliliśmy się właśnie ostatniego dnia pobytu, siedząc w wodzie kilka godzin bez żadnego cienia. Mnie zeszło to za parę godzin (nawet bez smarowania), ale Szymon z jasną karnacją jeszcze przez cztery kolejne dni wyglądał jak raczek. Moją słabą stroną jest natomiast twarz – filtr 50 dla dzieci i tak nie wystarczał. Najlepiej więc zabrać ze sobą przynajmniej dwa – słabszy i mocniejszy (np. u nas była to 50 i 30), by opalać się stopniowo i bezpiecznie.
  6. Ostatnia porada, ale chyba najważniejsza i najbardziej sprawdzalna, która nam przynosiła ulgę za każdym razem – zamrożona woda. Nie mrożona, a po prostu zamrożona. Każdego dnia trzymaliśmy w domu dwie dwulitrowe butelki picia (koszt jednej ok. 0,7 euro). Jedna chłodziła się w lodówce do bieżącego użytkowania w godzinach rannych i wieczornych, gdy temperatura nie dawała się tak we znaki, natomiast druga leżała całą noc w zamrażarce, upita tylko parę łyków, by możliwe było później jej otworzenie. Rano zastawaliśmy bryłę lodu i chowaliśmy ją do plecaka, wcześniej szczelnie owijając w ręcznik plażowy jak zrolowany naleśnik. Dzięki temu, nawet chodząc w pełnym słońcu, woda roztapiała się dość powoli i miała ciągle w granicach 0℃. Skutkowało to tym, że na dnie zawsze znajdowało się kilka łyków do podziałki na dwoje, a te kilka łyków wciąż chłodziło się od wielkiego lodu pośrodku. Takie dwa litry idealnie starczają na cały dzień od rana do wieczora i są zimne aż do ostatniej chwili.

Na dziś to wszystko, mam nadzieję, że sprzedałam Wam jakieś patenty, których nie znaliście do tej pory i uspokoiłam zszargane nerwy tych, którzy martwili się o rygorystyczne kontrole i zawiłą papierologię na lotnisku. Wiadomo, że ograniczenia i wymogi utrudniają podróż, ale na pewno nie czynią jej niemożliwą. Jeśli zainteresował Cię powyższy materiał, to zachęcam do czekania na kolejny – tym razem o przysmakach i przekąskach, jakie możemy spotkać na wyspie! A żebyś nie doświadczył nudy – odwiedź mojego Instagrama i fanpage’a na Facebooku, tam zamieszczam na bieżąco relacje ze swoich poczynań podróżniczych; odnośniki po prawej u góry. 🙂

Malta cz.1 – Jak wylecieć ze studenckim budżetem, który środek transportu wybrać na wyspie i jakie zmiany uczynił COVID?

Opublikowane przez Katarzyna Rapacz

Informacje ogólne: Poniższy wpis rozpoczyna naszą relację z 9-dniowej podróży na Maltę zaraz po otwarciu granic dla Polski (10-19 lipca 2020). Wylecieliśmy razem z Szymonem, którego co prawda nie poznaliście z imienia, ale to właśnie z nim wyruszałam w każdą ostatnią podróż po Polsce i zapewne będzie się też pojawiać we wszystkich następnych. Podczas pobytu udało nam się zobaczyć właściwie wszystko, co zaplanowaliśmy, a nawet więcej. Spędziliśmy czas niesamowicie aktywnie po to, żeby przedstawić Wam jak najbardziej szczegółowy obraz wyspy. W tym wpisie kilka słów na temat samej Malty, dodatkowo przekażę Wam, jak koronawirus wpłynął na wiele aspektów podróżniczych, a także pojawią się sprawdzone sposoby na poruszanie się na wyspie. Nie obędzie się również bez kosztorysu. Cena może Was zaszokować, zapraszam! 😉

Jak nasz wylot doszedł do skutku?

Jestem jedną z tych osób, w których jakakolwiek wzmianka o koronawirusie wzbudza niemałą agresję. Zapewne znacie ten scenariusz; macie plany na cały rok, jeśli jesteś studentem, to załatwiasz sobie pracę na wakacje, przybywa Ci jednej wiosny i siłą rzeczy powinieneś się rozwijać… a tymczasem stoisz w miejscu, o ile się nie cofasz. Na każde pytanie o przyszłość odpowiadasz tylko i wyłącznie „nie wiem”, bo teraz żyje się bardziej z dnia na dzień, ma się więcej zmartwień i tak dalej. Sama zrobiłam kurs na pilota wycieczek w lutym, który miał być moim kolejnym krokiem w turystykę – chyba nie muszę wspominać, jak beznadziejne mam wyczucie czasu, prawda? Rozumiemy się.

W przypadku tego wyjazdu niestety o aspekcie pandemicznym wypada mi wspomnieć, ale może właśnie po to, by podnieść Was na duchu i pokazać, że stać nas jeszcze na przyjemności i wynagrodzenie sobie czasu kwarantanny, nawet mając mniejszy budżet – po prostu trzeba zrobić to bardziej spontanicznie, choć rozważnie. My właściwie aż do czerwca byliśmy święcie przekonani, że te wakacje spędzimy w domu, zwłaszcza obserwując statystyki zachorowań z naszego kraju i widząc, jak pesymistycznie zapatrują się na nas chociażby sąsiedzi. To miał być jednak nasz pierwszy wspólny wyjazd za granicę, taki dłuższy i odpoczynkowy, więc gdy tylko nadarzyła się okazja, po prostu ją złapaliśmy.

Kiedy potwierdzono informację o tym, że 1 lipca otwiera się na nas wiele krajów, od razu zaczęliśmy planować, z tym że dopiero na wrzesień – bo taniej, mniej ludzi, znośniejsza pogoda. I tutaj pojawiło się standardowo to magiczne „nie wiem”, bo przecież mówi się wiele o drugiej fali zachorowań i nawet jeśli nas by to mało obchodziło, to inne państwa mogą zamknąć się na nas powtórnie. Tak oto wybraliśmy termin najszybszy, jak tylko się dało, by mieć gwarancję, że wylecimy (o powrót martwiliśmy się już troszkę mniej) i wzięliśmy pod uwagę kilka państw: właśnie Maltę, Cypr, Grecję oraz Rumunię. Dlaczego odrzuciliśmy pozostałe opcje (w momencie wyboru był początek czerwca)?

Cypr – przede wszystkim dlatego, że konieczne było pokazanie na miejscu testu z negatywnym wynikiem na COVID, co oczywiście należy samemu sfinansować. Ponadto należy zająć się tym 48 godzin przed odlotem i musimy się stresować tym, czy te wyniki zdążymy dostać. Wymóg zniesiono, ale tak jak wspominałam; zależało nam na tym, by choć raz coś było pewne.
Rumunia – świetne ceny lotów i kosztów życia, tylko niestety na teren kraju nie wpuszczano turystów ze względu na stan alarmowy, który miał kończyć się dopiero w połowie czerwca i mógł zostać przedłużony. Również problem już zażegnany.
Grecja – tutaj mocno się wahaliśmy, bo akurat problemem były tylko wyrywkowe kontrole. Nie chodzi nawet o pomiar temperatur, ale o wykonanie testu na koronawirusa. Czekając na wyniki, trzeba spędzić dobę w hotelu tak, jakby było się na kwarantannie. Co do tego słyszeliśmy akurat różne opinie; część znajomych leciała i ponoć z niczym takim się nie spotkała, natomiast z relacji osób, które mieszkają tam dłużej, wynika, że różne przypadki mają miejsce. To pewnie też zależy od tego, czy mówimy o „głównej Grecji”, czy o wyspach. Malta jednak wydała nam się bardziej pewna, bo sprawdzania nie oferowała żadnego, a przypadek zakażenia pojawiał się tam może jeden bądź dwa na tydzień.

Kosztorys – Lot

Ceny lotów w tym okresie plasowały się na naprawdę niskim poziomie – wiele krajów w granicach do 300 zł w obie strony za jedną osobę, co nie jest tragedią (zwłaszcza jeśli chodzi o Cypr, gdzie bilety potrafiły być strasznie drogie). Malta wypadała pod tym względem nieco gorzej, dlatego wzięliśmy się na sposób i zaczęliśmy szukać inaczej. Okazało się, że planując wylot z jednego miasta w Polsce, a przylatując z powrotem do innego, koszty okazują się niższe – ponadto nie jesteśmy ograniczeni narzuceniami wyszukiwarek lotu, które zazwyczaj pokazują możliwość powrotu co drugi dzień bądź równo po tygodniu. Wiecie, chodzi mi o to, że nie mamy pełnej dowolności, bo część dni jest po prostu nieaktywna.

Ostatecznie więc skusiliśmy się na taką opcję:
Poznań-Malta koszt 116 zł od osoby + 19 zł za wybór miejsca w samolocie
Malta-Wrocław koszt (tutaj uwaga, w drodze powrotnej przyjmujemy walutę kraju wylotowego, czyli Malty, jaką jest euro): 42,99 euro na osobę + 4 euro za wybór miejsca
Łącznie za dwie osoby kosztowało nas to więc około 620 zł, czyli 310 zł za osobę na lot w dwie strony.

Tutaj mały kruczek, jako że podróżowaliśmy linią Ryanair. W ofercie na stronie widnieje informacja o tym, że istnieją dwa bagaże podręczne, które możemy wnieść na pokład. Standardowy o rozmiarach 40x20x25 cm oraz większy 55x40x20 cm. Okazuje się, że informacje są bardzo mylne, zależnie od tego, jakich dokładnie fraz użyjemy w wyszukiwarce Google. Jest wiele przedawnionych informacji czy blogów, które mocno mylą w tej kwestii. Dzisiaj, tj. 22 lipca, pojawia się już tabelka, która pokazuje, że duży bagaż podręczny nie jest w cenie. Ta zmiana została wprowadzona stosunkowo niedawno, więc jeśli leciałeś tą linią parę lat temu, warto się z tym zapoznać, żeby uniknąć nieprzyjemnej niespodzianki. Na pokład możemy zabrać jedynie mniejszą torbę czy plecak, chyba że dokupimy duży bagaż podręczny (cena ponad 100 zł). Możemy też wykupić pierwszeństwo wejścia na pokład, co kosztuje nas już tylko 48 zł (z Malty 14 euro) i uprawnia do dodatkowego bagażu. Wystarczy, że opcję dokupimy do jednego biletu i problem zażegnany. Skusiliśmy się na to, zwłaszcza że zależało nam na zabraniu sprzętu do nurkowania, więc dodatkowy koszt wynosił ok. 110 zł.

Kosztorys – Zakwaterowanie

Teraz rzecz najbardziej pieniądzo-chłonna, a więc zakwaterowanie. Jeśli zależy Ci na taniej opcji, to nie rzucałabym się na hotele, które za 9 dni kosztowały w granicach 2 tys. zł na dwie osoby. To nie tragedia, ale rzadko da się znaleźć tańsze opcje w sezonie – chyba że bardzo zależy Ci na wygodzie czy dodatkowym basenie i to nie gra dużej roli. Kwestia tego, co stawiasz sobie za priorytet. Jeśli natomiast masz „studencki budżet” i nie przeszkadza Ci obcowanie z nieznajomymi, to idealną opcją jest wynajęcie mieszkania przez Airbnb. Ceny są śmiesznie tanie (właściciele sporo je obniżali), a wybór spory. My znaleźliśmy pokój razem z prywatną łazienką w San Pawl il-Bahar u Mileny (zaraz przedstawię na mapce, czemu opcja okazała się genialna). Koszt za osiem nocy na naszą dwójkę wyniósł 820,77 zł (91,20 zł za noc) + 142,53 opłaty serwisowej. W niecałe 10 minut dochodziliśmy do głównego deptaku nad morzem z restauracjami i sklepami, pod samym mieszkaniem znajdował się Eurosaver z najważniejszymi produktami spożywczymi czynny nawet w niedzielę do godziny 23.00.

Właścicielka mieszkania bez pytań wysyła wszelkie niezbędne informacje oraz dokładne zdjęcia lokalizacji czy kodów do kłódki, żeby zabrać klucze do mieszkania. Miejsce jest czyściutkie i spore, bo oprócz naszego zawsze były zajęte jeszcze dwa pokoje. Rotacja okazała się na tyle duża, że po kilku dniach zastanawiałam się już, kto tak naprawdę z nami mieszka. Jednak bez obaw – pokój zamykany na klucz, więc nie ma się o co martwić. Jedyne, co warto mieć na względzie, to fakt, że w cenie nie ma klimatyzacji, a używanie jej za dzień wynosi 4 euro. Niby niedużo, ale to kolejny wydatek, więc my radziliśmy sobie z samym wiatrakiem w pokoju. Warto też zaopatrzyć się w Raida na komary, bo choć nie ma ich tyle co w Polsce, to są bardzo łakome i jeden potrafi wkuwać się milion razy, nie dając spać. Standardowo koło 3-5 w nocy budziliśmy się, bo wszystko nas swędziało. Albo po to, żeby zrobić kurs do lodówki i napić się zimnej wody. Albo dlatego, że zaraz obok naszego okna biegła rura od kanalizacji i gdy tylko ktoś mył ręce, brał prysznic albo (co było najgorsze), spuszczał wodę w toalecie, to dźwięk był taki, jakby wodospad wlewał się do pokoju. Pierwsze dni wzbudzało to w niedobudzonym człowieku trwogę 😀

Tutaj kilka zdjęć z oficjalnego ogłoszenia (profil na Airbnb), może ktoś będzie zainteresowany wybraniem sprawdzonej opcji, my serdecznie polecamy:

Lokalizacja – gdzie najlepiej spać?

Dlaczego mówiłam, że lokalizacja naszego mieszkania była idealna? Przede wszystkim warto wiedzieć, że Malta sama w sobie jest naprawdę mała – ma zaledwie 26 km2 więcej niż cały Wrocław! Potwierdzamy więc – jeśli nie macie zbyt dużo urlopu do wykorzystania, to tydzień aktywnego zwiedzania na wyspie naprawdę wystarczy; zarówno na atrakcje, zabytki, jak i plażowanie. Malta to nie tylko jedna wyspa, a trzy (cztery, jeśli chcemy być bardziej drobiazgowi). Idąc od największej, są to Malta, Gozo, Comino oraz przylegające do niego Cominotto. Transport pomiędzy poszczególnymi częściami został uwzględniony w komunikacji miejskiej – bilet na autobus wszędzie obowiązuje ten sam, a dodatkowo w części morskiej przewozi nas prom. Prawie idealnie, ale to „prawie” wyjaśnię za moment. Mając na względzie wszystkie te informacje, na chłopski rozum najlepiej byłoby ogarnąć nocleg w środkowej części Malty, może nieco bardziej na północ. Albo jeszcze lepiej! Kilka noclegów na Malcie, a kilka na Gozo. Generalnie odradzam i już tłumaczę czemu.

Na powyższej mapce fioletowa kropka to Luqa, gdzie znajduje się lotnisko, natomiast granatowa to mniej więcej nasza lokalizacja w Zatoce św. Pawła w dzielnicy Bugibba. Dojazd z jednego punktu do drugiego to około godzina. Wydawałoby się, że praktycznie tyle samo zajmie nam dotarcie do najdalszego zakątka Gozo, może troszkę więcej, biorąc pod uwagę, że płyniemy jeszcze promem. Jak jest w rzeczywistości? Byliśmy prawie na najdalej wysuniętym na północ skrawku Gozo dwa razy (raz wypoczynkowo, raz zwiedzając wyspę) i do mieszkania wracaliśmy… 2,5 godziny. Sęk w tym, że środki transportu nie są ze sobą zsynchronizowane. Większość z nich ucieka Ci sprzed nosa przy przesiadce i czekasz dodatkowo 20-30 minut, a czeka Cię to… 3 razy. Wyobraźcie więc sobie, co by się stało, gdyby mieszkać na południu Malty. To już chyba lepiej spać na plaży 😀 Jeśli decydowalibyście się jednak na nocleg na Gozo, doradzałabym może dwie noce, maksymalnie trzy. Więcej nie ma sensu, bo głównie zwiedza się jednak Maltę i po prostu się zamęczycie.

Transport – wypożyczenie auta

Tak jak wspominałam – możemy wynająć auto, ale trzeba godzić się wtedy na dwie nieprzyjemne rzeczy. Pierwsza to oczywiście cena (wysoka cena za samochód i mało komfortowe warunki jazdy lub bardzo wysoka cena i wygodna jazda), natomiast druga to warunki panujące na drodze. Na Malcie obowiązuje ruch lewostronny i niby mówi się, że szybko da się do tego przyzwyczaić. Pewnie za kierownicą rzeczywiście tak jest, jednak ja jako pieszy aż do ostatniego dnia w chwilach zagapienia myślałam, że autobus podjedzie z drugiej strony. Na Malcie też niewiele osób przejmuje się zarysowaniami, wgnieceniami czy jakimiś odpryskami. Parkuje się praktycznie wszędzie, bardzo mało spotkamy miejsc, gdzie widnieją zakazy i groźby odholowania. Ludzie stają dosłownie na każdej uliczce, parkowanie równoległe jest na Malcie królową, a na regularny parking natknęliśmy się może dwa razy. Wielu kierowców ma wprawę, dwa razy rusza kierownicą i stoi, natomiast inni (zwłaszcza dostawczaki), wykręcają na milion razy, a później i tak odjeżdżają szukać innego miejsca. Ulice są bardzo ciasne, niejednokrotnie autobusy wymijają się dosłownie na styk. Byliśmy świadkami, jak na zakręcie brakowało dosłownie pół centymetra, jeśli nie mniej, do baaardzo długiego zarysowania całej szyby. Kierowcy jeżdżą dość szybko nawet na serpentynach, ale fakt faktem nie denerwują się i nie używają klaksonu zbyt często… przeważnie w ramach pomocy. Raz widzieliśmy, jak auto próbowało zaparkować i zagradzało przejazd kierowcy autobusu. Nie było nikogo na siedzeniu pasażera, widoczność ograniczona, więc gdy tylko auto dojeżdżało tyłem do przeszkody, z autobusu rozlegało się „piii-biiip!” w ramach ostrzeżenia. Strasznie nam się to podobało.

Transport – komunikacja miejska

Jeśli mimo przeciwności losu wciąż jesteś nastawiony na poruszanie się po Malcie wypożyczonym samochodem, to super, gratuluję też odwagi. Ci, którzy pozostają miłośnikami transportu miejskiego, muszą się jednak przygotować na to, że nie zawsze jest różowo i nie ma tu rozwiązania idealnego. Rzecz najważniejsza – autobusy bardzo lubią się spóźniać. Może nie tak, że wypadają z kursu, ale zwykle 5-25 minut trzeba odczekać, zależnie od pory dnia. Zazwyczaj to ten niższy pułap, ale punktualność jest raczej rzadko spotykana. Druga kwestia – maltańscy kierowcy w 80% nie znają pojęcia energooszczędnej jazdy. W skrócie; lubią uderzać po gazie i hamulcu z dużą zawziętością, nawet stojąc w korku, tak że czasami pasażer czuje się jak worek ziemniaków. A jak ziemniak ma chorobę lokomocyjną (czytaj: ja), to z większości kursów, które trwają zazwyczaj 20 min–1 godz. wysiada z mdłościami. Minusem jest też to, że sieci autobusowe nie są poprowadzone wszędzie – do niektórych atrakcji trzeba przejść nawet pół godziny w upale i to bardzo męczy, zwłaszcza jeśli idziemy pod górę.

Mówię jednak, że jedna opcja wychodzi drożej, druga taniej, ale jakie są realne różnice w cenach? Za wynajem auta pokroju Kii Pikanto musimy liczyć przynajmniej 260 zł (przejechaliśmy nim dookoła Islandię, więc Malta nie powinna być wyzwaniem – relacja z tego wydarzenia dostępna TUTAJ) + paliwo. Trzeba więc pogodzić się przynajmniej z wydatkiem rzędu 500 zł, dodatkowo na stronach wypożyczalni często widnieje informacja o możliwych dodatkowych opłatach dla osób poniżej 30-tego roku życia. Jeśli zaś chodzi o komunikację miejską, to mamy do wyboru kilka opcji

  1. Kupujemy każdorazowo bilet u kierowcy (2 euro w dzień, 3 w nocy, jeśli chodzi o lato – totalnie nieopłacalne dla bardzo mobilnych osób)
  2. Kupujemy bilety w automatach lub biurach Tallinja Explore (lista dostępnych ośrodków znajduje się TUTAJ, dwa z nich są na lotnisku, więc warto załatwić temat od razu, ale UWAGA! Agenda Bookshop ze względu na koronawirusa jest zamknięta. Karty możemy jednak dostać nawet w zwykłych sklepach i raczej nie ma z tym problemu). Rodzaje kart:
  3. Tallinja Card Explore (21 euro) – karta uprawniająca do nielimitowanych podróży na terenie całej Malty (wraz z Gozo) przez 7 dni. Trzeba kupić ją indywidualnie dla każdego uczestnika podróży i po każdym wejściu do autobusu odbić u kierowcy. Dzięki niej mamy również parę euro zniżki w narodowym akwarium maltańskim, ale w dobie koronawirusa nie obowiązuje, bo wejście do atrakcji i bez tego jest znacznie tańsze.
  4. Tallinja Card Explore Plus (39 euro) – dokładnie to samo, co opcja wyżej, tyle że mamy w to wliczone jeszcze podróże specjalną linią oznaczoną TD, dwa wejścia na pokład promu w Valettcie oraz całodzienne zwiedzanie autobusem hop-off hop-on, który w krótkim czasie objeżdża najważniejsze atrakcje wyspy (no wiecie, to ten autobus, gdzie możecie podróżować na dachu, ale szczerze dziwię się ludziom, jak wytrzymują wtedy to palące słońce).
  5. 12 Single Day Journeys (15 euro) – 12 jednorazowych biletów do wykorzystania dla nieograniczonej liczby osób. Dla nas to było świetne rozwiązanie już pod koniec wyjazdu, kiedy nielimitowane podróże się skończyły, a nie opłacało się kupować pojedynczych biletów. Karta działa od momentu pierwszego odbicia aż do wykorzystania lub do roku. UWAGA! Jeśli podróżują np. dwie osoby, kartę trzeba odbić dwukrotnie. Warto mieć na względzie, że ta opcja bardzo słabo sprawdza się na przesiadkach + każdy bilet jest ważny 2 godziny.

My skusiliśmy się na zwykłe Tallinja Explore na pierwsze siedem dni (działa dokładnie siedem dób od pierwszego odbicia), a na ostatnie dwa dni 12 Single Day Journeys na dwie osoby. Łącznie wyniosło nas to 57 euro, czyli ok. 255 zł. Troszkę jednak na tej opcji oszczędzamy, zwłaszcza przy tak niekorzystnym kursie euro, jaki teraz mamy (ok. 4,5 lub 4,4 zł = 1 euro, wahania są dość duże). Z samym kupnem nie ma żadnego problemu, na Malcie praktycznie wszyscy mówią po angielsku, bo razem z maltańskim jest to język urzędowy.

Transport – Prom

Kwestia promu jest dużo prostsza – z tego, który kursuje między Valettą a Sliemą w ogóle nie korzystaliśmy, po prostu nie ma takiej potrzeby z nielimitowaną kartą autobusową. Prom na Gozo z kolei kosztuje 2,50 euro od osoby (nie zaś 1,50 euro jak do tej pory) w obie strony. Co ciekawe, nie płacimy w drodze na Gozo raz i z powrotem drugi raz, a po prostu wypływając już z Gozo, uiszczamy opłatę w kasie. Nasze dwie podróże wyniosły więc 10 euro, czyli tyle, ile potrzeba za jedno przepłynięcie na Comino od osoby. Tam akurat kursują tylko statki wycieczkowe bądź motorówki i nas mocno odrzuciło płacenie 100 zł za to, żeby wykąpać się w lazurowej wodzie na Blue Lagoon (w ogóle ta nazwa jest dość felerna, na Islandii też ją ominęliśmy), skoro prawie wszędzie indziej można kąpać się za darmo. Pod względem zwiedzania nie mamy też aż tak wielu atrakcji (podobne wieże zobaczycie wszędzie, natomiast opuszczony szpital ponoć wielkiego wrażenia nie robi), więc raczej odradzam.

Aplikacje ułatwiające poruszanie się

Podsumowując, nasze koszty za zakwaterowanie, lot i wszelki transport po wyspie wyniosły 1948,30 zł (974,15 zł za 9 dni od osoby). Zaskoczeni? A jednak! Wystarczy tylko dobra organizacja i research. A skoro o researchu mowa – z jakich aplikacji korzystać, poruszając się po wyspie? Google Maps w zupełności wystarczy i sprawdza się bardzo dobrze. Można jednak wejść na oficjalną stronę przewoźnika, gdzie udostępnia się aktualne rozkłady jazdy. Istnieje też coś takiego jak TallinjaApp, która ma pokazywać rzeczywisty czas przyjazdu autobusów, natomiast ocenę w sklepie Play ma 2/5. Nam nawet nie chciała się pobrać mimo licznych prób, a więc tak, 2/5 za dobry zamysł.

Na dziś to tyle, mam nadzieję, że zaspokoiłam Wasz głód wiedzy. W następnym wpisie natomiast będzie więcej o samych procedurach na lotnisku. Co się zmieniło, na co warto zwrócić uwagę i jakie były nasze pierwsze wrażenia po przylocie. A w ramach czekania zapraszam na mojego Instagrama oraz fanpage’a na Facebooku, tam zamieszczam na bieżąco relacje ze swoich podróży i wszystkie aktualności! 🙂